Lương hưu: ba trụ cột
Thu nhập khi nghỉ hưu ở Thụy Sĩ dựa trên ba trụ cột. Bảo hiểm hưu trí và tử tuất của nhà nước (AHV/AVS) đáp ứng nhu cầu cơ bản. Quỹ hưu trí nghề nghiệp (BVG/LPP) cùng với AHV hướng tới mức khoảng 60% mức lương cuối cùng của bạn. Tiết kiệm tư nhân tự nguyện (trụ cột 3a) bổ sung thêm và được ưu đãi thuế.
Trụ cột 1: AHV/AVS
- Đóng phí: người lao động đóng từ ngày 1 tháng 1 sau sinh nhật lần thứ 17. Tổng phí AHV, bảo hiểm tàn tật (IV) và bù đắp thu nhập (EO) là 10,6% lương, bạn trả một nửa và người sử dụng lao động trả một nửa (2026). Người ngừng làm việc trước tuổi hưu phải tiếp tục đóng với tư cách người không đi làm.
- Tuổi nghỉ hưu: 65 với nam. Với nữ, tuổi hưu đang tăng dần: 64 tuổi 6 tháng với phụ nữ sinh năm 1962 (2026), và 65 cho mọi người từ năm 2028. Bạn có thể nhận lương hưu từ 63 tuổi hoặc hoãn tối đa 5 năm.
- Mức hưởng: bạn cần ít nhất một năm đóng đủ. Lương hưu đầy đủ (thang 44) đòi hỏi đóng phí mỗi năm từ ngày 1 tháng 1 sau sinh nhật lần thứ 20 cho đến tuổi hưu. Mỗi năm thiếu thường làm giảm lương hưu ít nhất 1/44. Lương hưu đầy đủ hằng tháng từ CHF 1.260 đến CHF 2.520, và tổng hai suất hưu của một cặp vợ chồng bị giới hạn ở CHF 3.780 (mức ấn định năm 2025 và vẫn áp dụng năm 2026).
- Lương hưu tháng thứ 13: từ tháng 12 năm 2026, người hưởng hưu nhận thêm một tháng lương hưu vào mỗi tháng 12.
Trụ cột 2: hưu trí nghề nghiệp (BVG/LPP)
Người sử dụng lao động phải đăng ký cho người lao động có thu nhập trên CHF 22.680 mỗi năm với một chủ (ngưỡng 2025–2026) vào một quỹ hưu trí đã đăng ký. Cả hai bên cùng đóng phí, và điều lệ của quỹ quy định chi tiết. Phần bắt buộc áp dụng cho mức lương đến CHF 90.720 mỗi năm, sau khi trừ khoản khấu trừ điều phối CHF 26.460 (2025–2026).
Trụ cột 3a: tiết kiệm hưu trí tư nhân
Bạn có thể đóng vào một tài khoản hoặc hợp đồng hưu trí ràng buộc và khấu trừ khoản này khỏi thu nhập chịu thuế. Nếu bạn có quỹ hưu trí nghề nghiệp, mức tối đa là CHF 7.258 mỗi năm (2025 và 2026; thường được điều chỉnh hai năm một lần). Từ năm 2026, bạn có thể đóng bù các khoảng trống từ năm 2025 trở đi, tối đa 10 năm về trước, trong bất kỳ năm nào bạn cũng đóng đủ mức tối đa.
Hiệp định với các nước khác
Với công dân EU và EFTA, Hiệp định về Tự do Đi lại của Con người (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6 năm 2002) phối hợp chế độ hưu trí, nên thời gian đóng bảo hiểm ở các nước đó được tính đến. Thụy Sĩ cũng có hiệp định song phương với các nước như Úc, Brazil, Canada, Nhật Bản, Philippines, Thổ Nhĩ Kỳ, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Một số hiệp định, ví dụ với Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc, chỉ xác định bạn thuộc bảo hiểm của nước nào, chứ không quy định quyền hưởng lương hưu.
Những sai lầm thường gặp của người mới đến
- Những năm ở nước ngoài để lại khoảng trống có thể làm giảm vĩnh viễn lương hưu AHV. Hãy yêu cầu văn phòng bồi thường (Ausgleichskasse) cấp bản sao kê tài khoản của bạn.
- Nếu bạn đến từ một nước không có hiệp định, thời gian đóng bảo hiểm ở nước ngoài không được tính. Nếu rời Thụy Sĩ vĩnh viễn, bạn có thể yêu cầu hoàn lại phí AHV đã đóng, không có lãi, với điều kiện đã đóng ít nhất một năm đủ.
- Trợ cấp bổ sung (EL) cho người có lương hưu thấp chỉ được trả cho người sống tại Thụy Sĩ.
Hướng dẫn chính thức: AHV/IV: lương hưu tuổi già (tờ thông tin 3.01), AHV/IV: hưu trí nghề nghiệp (tờ thông tin 6.06), FSIO: câu hỏi thường gặp về trụ cột 3a, FSIO: danh sách hiệp định an sinh xã hội, AHV/IV: công dân các nước không có hiệp định (tờ thông tin 10.03)