Thất nghiệp — France Travail và ARE
Trợ cấp thất nghiệp ở Pháp được vận hành như chế độ bảo hiểm do người lao động và người sử dụng lao động cùng quản lý (Unédic xây dựng quy tắc, France Travail đảm nhiệm hành chính). Sau khi Pôle emploi được tổ chức lại thành France Travail vào năm 2024, các dịch vụ đăng ký, hỗ trợ tìm việc, đào tạo và hỗ trợ thu nhập được tích hợp vào một cửa. So với bảo hiểm việc làm Hàn Quốc/Việt Nam, hai khác biệt nổi bật là đường riêng dành cho người tự doanh, người làm nền tảng (ATI v.v.) và việc nghỉ việc tự nguyện trong một số điều kiện cũng có thể được công nhận.
Chế độ trung tâm — ARE (Allocation d'aide au retour à l'emploi):
- Bức tranh điều kiện — Bạn phải mất việc không phải do ý chí của mình hoặc nghỉ vì lý do được công nhận, và đáp ứng thời gian tham gia (affiliation) yêu cầu trong một khoảng thời gian trước đó. Thời gian và cách quy đổi cụ thể được sửa đổi thường xuyên, nên cần xác nhận tại France Travail khi đăng ký.
- Thời gian hưởng — Thông thường khoảng 24 tháng; người lớn tuổi (từ 50 tuổi trở lên) có thể được kéo dài tới 30–36 tháng (tỷ lệ với tuổi và thời gian tham gia). Thời điểm và điều kiện chịu ảnh hưởng nhiều bởi thay đổi chính sách.
- Mức trợ cấp — Tính theo lương ngày trước đó (SJR: salaire journalier de référence) qua công thức quy định. Thường có dạng tỷ lệ nhất định trên lương cũ (ví dụ khoảng 57% hoặc giá trị lớn hơn giữa định mức + tỷ lệ), có giới hạn trên/dưới. Hằng tháng được chi trả theo số ngày quy định trên cơ sở lương ngày.
- Đăng ký và nghĩa vụ — Sau khi mất việc, đăng ký với France Travail (s'inscrire) và thỏa thuận PPAE (dự án đồng hành tìm việc cá nhân). Phải định kỳ thực hiện actualisation (cập nhật trạng thái hằng tháng), tích cực tìm việc và chấp nhận các đề nghị việc làm hợp lý. Vi phạm có thể bị tạm dừng hoặc cắt giảm trợ cấp.
- Người tự doanh (ATI) — Trong một số điều kiện (toà phá sản, thanh lý…), người tự doanh có thể được hỗ trợ thất nghiệp dạng định mức.
- Các chế độ liên quan — Khi đào tạo nghề trong giai đoạn thất nghiệp có phụ cấp dạng thưởng (AREF); người tìm việc thu nhập thấp có ASS; trợ cấp xã hội RSA (xét theo gia đình và thu nhập); trợ cấp nhà ở APL — có thể kết hợp.
Những điểm người nhập cư thường bỏ sót:
- Cộng dồn an sinh xã hội EU (Quy định 883/2004) — Thời gian tham gia gần nhất tại EU/EEA/Thụy Sĩ tự động được cộng dồn khi xét tư cách. Mẫu U1 (hoặc PD U1) giúp mang lịch sử tham gia từ nước trước về nhanh hơn. Mẫu U2 cho phép trong một thời gian (thường 3 tháng, gia hạn lên 6 tháng) mang trợ cấp thất nghiệp của nước mình sang một nước EU khác để tìm việc.
- Bảo hiểm thất nghiệp ở Việt Nam không được cộng dồn trực tiếp vào ARE. Hiệp định an sinh xã hội Việt Nam–Pháp chủ yếu xử lý hưu trí và y tế, thường không bao gồm trợ cấp thất nghiệp. Khó dùng thời gian tham gia tại Việt Nam để đủ điều kiện ARE; trọng tâm là thời gian tham gia thực tế tại Pháp.
- Liên hệ với tư cách cư trú — Thất nghiệp không tự động dẫn đến mất giấy phép cư trú, nhưng một số loại visa khi gia hạn lại xét tới điều kiện nguồn lực, nên cần xem quy định riêng theo loại giấy phép cư trú.
- Nghỉ tự nguyện và rupture conventionnelle (thỏa thuận chấm dứt) — Rupture conventionnelle thường được công nhận đủ điều kiện ARE; nghỉ việc có dự án nghề nghiệp cụ thể (démission légitime) có thể được công nhận trong một số trường hợp ngoại lệ.
Tham khảo chính thức: francetravail.fr, unedic.org, service-public.fr — emploi