Vergi (Tax) — ATO Mukim Belirlemesi, Medicare Levy ve HECS-HELP
Avustralya'nın vergi yönetimi federal kurum Avustralya Vergi İdaresi (ATO, Australian Taxation Office) tarafından tek noktadan yürütülür. Türkiye'den en belirgin farklar, mali yılın 1 Temmuz - 30 Haziran olması (Türkiye 1-12 ay) ve herkesin myGov + ATO hesabı üzerinden temmuz-ekim arası bireysel vergi beyanı (individual tax return) vermesidir.
Mukim belirlemesi (Residency for tax purposes)
Vergisel "mukim (resident for tax purposes)" durumu vize türünden bağımsız olarak ATO kriterlerine göre belirlenir. Genelde aşağıdakilerden biri sağlanırsa mukim sayılır.
- Genel ikamet testi (resides test): Kişinin Avustralya'da yerleşim iradesi ve yaşam altyapısının olup olmadığı.
- 183 gün testi: Bir mali yıl içinde 183 gün ve üzeri Avustralya'da kalmak + Avustralya'da olağan ikamet (usual abode) bulunmak.
- İkametgâh (domicile) testi: Avustralya'da domicile bulunması ve daimi yaşam yerinin (permanent place of abode) Avustralya olması.
Mukimler dünya çapındaki gelir üzerinden vergilendirilir; ancak Türkiye-Avustralya çifte vergilendirme anlaşması çerçevesinde çifte vergilendirme genel olarak önlenir. Gayrimukimler yalnızca Avustralya kaynaklı gelirden vergilenir, ancak vergisiz dilim olmadığından ilk 1 dolardan itibaren vergilendirilirler.
Vergi oranları (2025-26 mali yılı, AUD bazında rehber)
- AUD 0-18.200: %0
- 18.201-45.000: %16
- 45.001-135.000: %30
- 135.001-190.000: %37
- 190.001 üzeri: %45
(Temmuz 2024'te yürürlüğe giren "Stage 3" indiriminden sonraki dilimlerdir; her yıl kesin tutar için ATO'dan teyit alın.)
Medicare Levy ve Surcharge
- Medicare Levy: Vergiye tabi gelirin %2'si üzerinden alınır; düşük gelirliler için muafiyet/indirim vardır. Türkiye'deki sağlık prim ödemesinin sağlık finansmanı muadilidir.
- Medicare Levy Surcharge (MLS): Belirli bir gelirin (2026 itibariyle bekar yaklaşık 93.000 AUD) üzerinde olup özel hospital cover'a sahip değilseniz ek %1.0-1.5 uygulanır. PHI'ya katılımı teşvik eden bir mekanizmadır.
HECS-HELP — Üniversite öğrenci kredisi
Avustralya öğrencileri öğrenim ücretini kredi gibi erteler ve gelir belirli bir eşiğin üzerine çıkınca otomatik olarak taksitle geri öder.
- Geri ödeme başlangıç geliri: 2025-26 itibariyle yaklaşık 54.000 AUD.
- Geri ödeme oranı: Gelir dilimine göre %1-10 ATO tarafından otomatik kaynaktan kesilir (PAYG withholding).
- Faiz: Ticari faiz değil, endeksleme (CPI veya ücret artış oranından düşük olanı) uygulanır; fiilen sıfır faize yakındır.
- Daimi ikamet sahipleri HECS-HELP'i yeni kullanamaz (vatandaşlara özel); ancak vatandaş olduktan sonra borç biriktirilirse bu borç takip eder. Yurt dışında yaşarken bile belirli geliri aşan kişilerin beyan ve geri ödeme yükümlülüğü vardır.
Pratik bilgiler
- TFN (Tax File Number) girişten sonra ilk başvurulması gereken numaradır; olmazsa ücretten %47 geçici vergi oranı uygulanır.
- Fiş, bağış ve ev ofis giderleri ATO standart kesintisi (örneğin ev ofis saatlik sabit tutar) veya gerçek gider arasından avantajlı olanı seçilerek düşülebilir.
- Her yıl temmuz-ekim arasında myGov üzerinden myTax ile doğrudan beyan edilebilir veya kayıtlı vergi danışmanı (registered tax agent) yardımı alınabilir.