ABD Emeklilik Sistemi (2026 itibariyle; değişebilir)
ABD'deki emeklilik birikimi sıklıkla 3 katmanlı olarak adlandırılır: federal Social Security (kamu emekliliği) + işveren 401(k) + bireysel IRA. Türkiye'de SGK'ya alışkın olarak ABD'ye gelen birçok kişi "yalnızca kamu emekliliği yeter" düşüncesiyle hata yapar. Social Security tek başına orta sınıf emeklilik standardını sağlamaya yetmez; 401(k) ve IRA ile birlikte çalışmalıdır.
Social Security (SSA) — Kamu Emekliliği
- Yöneten kurum: Social Security Administration (ssa.gov).
- Kaynak: FICA bordro vergisi %12,4 (çalışan ve işveren %6,2 ayrı; serbest meslek için %12,4 tamamı kişiye ait).
- Hak kazanma şartı: 40 credit (yaklaşık 10 yıllık çalışma) gereklidir.
- Tam emeklilik yaşı (Full Retirement Age, FRA):
- 1960 ve sonrası doğumlular: 67 yaş.
- 62 yaşından erken emeklilik mümkündür ancak hayat boyu yaklaşık %30 kesinti uygulanır.
- 70 yaşına kadar bekletilirse her yıl yaklaşık %8 artar.
- Ortalama aylık ödeme: 2026 itibariyle yaklaşık 1.900 dolar (yüksek gelirliler için en fazla yaklaşık 4.800 dolar).
401(k) — İşveren Emeklilik Birikimi
- Şirketin sunduğu vergi avantajlı emeklilik hesabı. Çalışan, maaşından vergi öncesi veya vergi sonrası (Roth) tasarruf eder.
- 2026 katkı limiti: yaklaşık 24.000 dolar (50 yaş üstü için yaklaşık 7.500 dolar catch-up; 60-63 yaş için daha yüksek catch-up).
- İşveren eşleştirmesi (employer match): Genellikle çalışanın katkısının belirli yüzdesini şirket de yatırır — bedava paradır; eşleştirme tavanına kadar mutlaka değerlendirin.
- Yatırım genellikle Vanguard, Fidelity gibi fon şirketleri üzerinden yönetilir.
- 59,5 yaşından önce çekim %10 ceza + gelir vergisidir.
- İş değiştirirken IRA'ya rollover yapılabilir.
IRA — Bireysel Emeklilik Hesabı
- Traditional IRA: Vergi öncesi katkı, çekimde vergilendirme.
- Roth IRA: Vergi sonrası katkı, çekimde vergisiz (gelir limiti var).
- 2026 katkı limiti: yaklaşık 7.500 dolar (50 yaş üstü için yaklaşık 1.000 dolar catch-up).
- Roth IRA yüksek gelirlilere doğrudan kapalıdır, ancak "Backdoor Roth" yöntemiyle dolaylı katkı mümkündür.
Türk Göçmenlerin Sıkça Sorduğu Konular
S1. Türkiye'de SGK ve ABD'de Social Security'yi birlikte alabilir miyim?
Mümkün, ancak şu anda Türkiye-ABD Sosyal Güvenlik Sözleşmesi yürürlükte değildir. Bu nedenle iki ülkenin sürelerini birleştirmek şu an için mümkün değildir; her bir ülkenin minimum prim süresini ayrı ayrı tamamlamanız gerekir (ABD için 40 credit / yaklaşık 10 yıl). Anlaşma yürürlüğe girerse durum değişebilir; SGK ve SSA'dan güncel bilgi alın.
S2. Yeşil kart bırakıp Türkiye'ye dönersem Social Security alabilir miyim?
- Vatandaşlar nerede yaşarsa yaşasın alır.
- Yeşil kart bırakıldıktan sonra Türkiye'ye dönüş: Türkiye, ABD'nin Social Security ödemesine engel teşkil eden ülkeler listesinde değildir, dolayısıyla yurt dışı yaşarken de ödeme alınabilir (form ve banka düzenlemesi gerekir).
- Bazı ülkelerde 6 ay sonra ödeme durdurulur; Türkiye için durum elverişli olsa da SSA'dan teyit alın.
S3. 401(k)'yi Türkiye'ye götürebilir miyim?
- Hesap ABD'de kalıp yönetilebilir (çoğu aracı kurum yurt dışı yaşamaya izin verir).
- Çekim sırasında ABD vergi mevzuatı uygulanır (59,5 yaşından önce %10 ceza).
- Türkiye'de yaşıyorsanız Türkiye-ABD vergi anlaşmasına göre çekim üzerindeki ABD stopajı düzenlenebilir.
Statüye Göre Katkı
- F-1 öğrenci: Kampüs çalışma gelirinde FICA muafiyeti (5 yıla kadar). 401(k) ve IRA mümkündür ancak hak kazanma şartları sınırlıdır.
- H-1B: FICA normal şekilde ödenir; 401(k) ve IRA tamamen kullanılabilir.
- Yeşil kart sahibi/vatandaş: Tüm emeklilik araçlarına erişim vardır.
Dış Bağlantılar
- ssa.gov — Social Security başvuru ve hesaplayıcı
- ssa.gov/international — Uluslararası anlaşma bilgileri
- irs.gov/retirement-plans — 401(k) ve IRA limit ve kuralları
- sgk.gov.tr — Türkiye SGK uluslararası işlemler