Estonya'da Konut (Eluase)

Konut kiralama, depozito, kira artışları ve fesih bildirimi için ülke çapında kurallar koyan Borçlar Kanunu (Võlaõigusseadus) ile düzenlenir. Düşük gelirli kişiler konut giderleri için yardımı esas olarak belediyenin geçim yardımı aracılığıyla alır; belediyeler ayrıca sosyal konut sağlar. Tallinn dahil her belediye, ulusal kanun çerçevesinde kendi kurallarını ve konut gideri sınırlarını belirler.

Kiralama: kiracı olarak haklarınız

• Depozito (tagatisraha): en fazla üç aylık kira. Üç eşit aylık taksitte ödeyebilirsiniz. Ev sahibi depozitoyu kendi parasından ayrı bir banka hesabında tutmalıdır ve faizi size aittir. Ev sahibi kira sözleşmesi bittikten sonraki iki ay içinde bir talepte bulunmazsa depozitonun iadesini isteyebilirsiniz.
• Kira artışları: süresiz bir kira sözleşmesinde ev sahibi kirayı yılda bir kez artırabilir. Artış, gerekçeleri ve hesaplamasıyla birlikte en az 30 gün önceden yazılı olarak bildirilmelidir. Aşırı bir artışa itiraz edebilir veya 30 gün içinde 30 günlük bildirimle sözleşmeyi sona erdirebilirsiniz.
• Fesih bildirimi: taraflardan her biri süresiz bir sözleşmeyi en az üç ay önceden bildirerek sona erdirebilir. Belirli süreli bir sözleşme, yasal bir nedenle erken sona erdirilmedikçe bitiş tarihinde sona erer.
• Giderler: kiracı, binanın bakım ve iyileştirme giderlerinden pay ancak bu yazılı olarak kararlaştırıldıysa öder.
• Uyuşmazlıklar: bir belediye kira uyuşmazlık komisyonu (üürikomisjon) kurabilir; aksi halde uyuşmazlıklar mahkemeye gider.

Konut giderleri için yardım

• Geçim yardımı (toimetulekutoetus): belediye, yardımı hesaplarken belediye meclisinin belirlediği sınırlar dahilinde konut giderlerinizi gelirinizden düşer. 2026'da konut giderleri sonrası geçim düzeyi, yalnız yaşayan bir kişi için ayda 220 €'dur. 2026'dan beri aile üyeleri arasındaki kira sözleşmesi bu yardım için artık dikkate alınmaz.
• Sosyal konut (eluruumi tagamine): belediyeler, sosyal ve ekonomik durumları nedeniyle kendilerine uygun bir konut sağlayamayan kişilere yardım etmek zorundadır (Sosyal Refah Kanunu § 41). Belediyenize başvurun.

Ev satın almak

Devlet vakfı EIS, bazı gruplar için konut kredilerine garanti verir; böylece daha büyük bir peşinat yerine %10 peşinatla ev alabilirsiniz. Genç aileler (16 yaşına kadar bir çocuğu olan 35 yaşına kadar bir ebeveyn veya en az iki çocuğu olan 40 yaşına kadar bir ebeveyn), genç uzmanlar ve diğerleri yararlanabilir. Garanti, mülk değerinin %24'üne kadar, en fazla 20.000 €'yu, %3'lük tek seferlik bir ücret karşılığında kapsar (2026 EIS koşulları). Bankanız aracılığıyla başvurursunuz.

Yeni gelenlerin sık düştüğü hatalar

• Kira sözleşmesini yazılı yapın ve adresinizi nüfus kütüğüne kaydettirin.
• Depozitoyu banka havalesiyle ödeyin ve belgesini saklayın; kanun depozitoyu üç aylık kirayla sınırlar.
• Yazılı gerekçe olmadan bildirilen kira artışı geçersizdir.
• Sahip olduğunuz bir daireyi kiraya veriyorsanız kira gelirini Vergi ve Gümrük Kurulu'na beyan edin.

Resmi bilgiler: Borçlar Kanunu (Estonca), Sosyal İşler Bakanlığı: geçim yardımı, EIS: konut kredisi garantisi, Sosyal Refah Kanunu (Estonca)