Doğum, babalık ve ebeveyn izni
İsviçre'de ebeveynler arasında paylaşılabilen genel bir ücretli ebeveyn izni yoktur. Bunun yerine federal kanun çalışan annelere 14 hafta doğum izni, diğer ebeveyne ise 2 hafta izin verir; her ikisi de her çalışanın maaş katkılarıyla finanse ettiği gelir kaybı tazmini sistemi (Erwerbsersatzordnung, EO) üzerinden ödenir. Kurallar ulusaldır (Cenevre bazı ek kanton yardımları öder). Kanun asgari düzeyi belirler: işverenler daha fazlasını sunabilir, bu yüzden iş sözleşmenizi veya toplu iş sözleşmenizi kontrol edin.
Doğum izni ve analık ödeneği (Mutterschaftsentschädigung)
- Süre: doğum gününden itibaren en az 14 hafta (98 gün). Bu süre dolmadan tam veya kısmi olarak işe dönerseniz ödenek erken sona erer.
- Tutar: doğumdan önceki ortalama kazancınızın %80'i, günde en fazla CHF 220 (güncel AHV/IV bilgi notu, 1 Ocak 2025 itibarıyla).
- Koşullar: doğumdan önceki 9 ay boyunca AHV kapsamında sigortalı olmuş (bebek erken doğduysa daha az) ve bunun en az 5 ayında çalışmış olmanız gerekir. AB, EFTA veya Birleşik Krallık'taki süreler sayılır. İşsiz olup işsizlik ödeneği alan veya almaya hak kazanan ya da önceki bir maaşa dayalı hastalık ödeneği alan anneler de kapsamdadır.
- Uzun hastane yatışı: bebek doğumdan hemen sonra 14 günden uzun süre hastanede kalmak zorundaysa, sonrasında işe dönmeniz şartıyla ödenek bu süre kadar, en fazla 56 gün uzatılır.
- İş güvencesi: işvereniniz sizi hamilelik süresince ve doğumdan sonraki 16 hafta içinde (deneme süresinden sonra) işten çıkaramaz.
Diğer ebeveyn için izin (Urlaub des andern Elternteils)
Babanın veya annenin eşi olan kadının 2 hafta izin hakkı vardır (tam zamanlı bir işte 10 iş günü). İzin doğumdan sonraki 6 ay içinde, tek seferde veya tek tek günler halinde kullanılmalıdır. Ödenek kazancın %80'idir, günde en fazla CHF 220 (14 günlük ödenek). Anne doğumdan sonraki 14 hafta içinde ölürse, diğer ebeveyn 14 hafta izin alır.
Evlat edinme ve bakım izni
- Evlat edinme izni: evlat edinmek üzere bir çocuğu yanınıza aldığınızda 2 hafta; ilk yıl içinde kullanılmalıdır. Ebeveynler izni bölüşebilir, ancak aynı anda kullanamaz.
- Bakım izni (Betreuungsurlaub): ağır hasta veya yaralı bir çocuğa bakmak için 18 ay içinde en fazla 14 hafta; EO üzerinden ödenir. İki ebeveyn de çalışıyorsa, başka bir paylaşım üzerinde anlaşmadıkları sürece her birinin 7 haftası vardır.
Yeni gelenlerin sık düştüğü hatalar
- Çalışanlar işverenleri aracılığıyla, serbest çalışanlar doğrudan denkleştirme kurumlarına (Ausgleichskasse) başvurur. Siz başvurmazsanız, maaşınızı ödemeye devam eden işveren ödeneği talep edebilir.
- Hamileyken İsviçre'ye taşındıysanız, doğuma kadar 9 aylık sigortalılığınızın olup olmayacağını kontrol edin. AB/EFTA/Birleşik Krallık dışındaki süreler sayılmaz.
- Doğum izni sırasında aile yardımı devam eder ve sağlık sigortasında doğumla ilgili bakım için muafiyet tutarı veya katılım payı ödemezsiniz.
- Diğer ebeveynin 2 haftalık izni doğumdan sonraki 6 ay içinde kullanılmalıdır; o zamana kadar kullanılmayan günler yanar.
Resmi bilgiler: AHV/IV: analık ödeneği (bilgi notu 6.02), AHV/IV: diğer ebeveyn için ödenek (bilgi notu 6.04), Borçlar Kanunu: izin kuralları, md. 329f–329j ve 336c, ch.ch: hamilelikte sağlık sigortası teminatları