Norveç'te konut ve kiralama
Yeni gelenlerin çoğu başlangıçta özel ev sahiplerinden kiralar. Kira Yasası (husleieloven) sözleşmeler, depozitolar, kira artışları ve fesih bildirimi hakkında kurallar koyar. Norveç Devlet Konut Bankası (Husbanken) konut yardımı (bostøtte) öder; belediyeler de ev bulmakta zorlanan kişilere konut kiralar.
Kira sözleşmeleri ve kira (husleieloven)
- Taraflardan biri isterse sözlü bir sözleşme yazıya dökülmelidir.
- Bir konut için belirli süreli sözleşme normalde en az 3 yıl sürmelidir. Ev sahibinin de yaşadığı bir evdeki bodrum veya çatı katı dairesi için bu süre 1 yıl olabilir.
- Belirsiz süreli bir sözleşmede olağan fesih bildirim süresi, bir takvim ayının sonuna kadar olmak üzere 3 aydır. Ev sahibinin, evi kendi hanesi için ihtiyaç duyması gibi Yasa'nın izin verdiği bir gerekçesi olmalıdır.
- Kira, bir ay önceden yazılı bildirimle, yılda en fazla bir kez ve tüketici fiyat endeksindeki (KPI) değişimi aşmayacak şekilde ayarlanabilir. Başka bir değişiklik olmadan iki buçuk yıl geçtikten sonra taraflardan biri kiranın olağan piyasa kirasına (gjengs leie) göre belirlenmesini isteyebilir.
- Anlaşmazlıklar mahkeme yerine Kira Uyuşmazlıkları Kurulu'na (Husleietvistutvalget) götürülebilir.
Depozito (depositum)
- Depozito en fazla altı aylık kira olabilir.
- Norveç'teki bir bankada kiracı adına açılmış ayrı bir depozito hesabına yatırılmalıdır. Kiracılık süresince taraflardan hiçbiri parayı tek başına çekemez.
- Taşındıktan sonra para, iki tarafın yazılı onayıyla veya Yasa'daki kurallara göre ödenir. Ev sahibi ödenmemiş kira talep ederse ve siz itiraz ediyorsanız, bankanın bildiriminden itibaren dava açmak için beş haftanız vardır.
Konut yardımı (bostøtte)
- Bostøtte, düşük gelirli ve konut masrafları yüksek olan kişilere yönelik, gelir testine dayalı bir yardımdır. Hanenin toplam geliri sınırın üzerindeyse hiçbir şey almazsınız.
- 18 yaşın üzerindeyseniz (ve askerlik yapmıyorsanız) ya da 18 yaşın altında olup çocuğunuz varsa başvurabilirsiniz.
- Konut, oturmaya uygun olarak onaylanmış olmalı; kendi girişi, kendi banyosu ve tuvaleti ile bir mutfağı olmalıdır. Ortak konutlar (bokollektiv) genellikle uygun sayılmaz.
- Ayın 25'ine kadar elektronik kimlikle çevrim içi başvurursunuz; yanıtlar ve ödemeler ayın 20'sinde gelir. Belediyeniz başvuruda yardımcı olabilir.
- Nav ofisi, mali sosyal yardım vermeden önce bostøtte'ye başvurmanızı şart koşabilir.
Belediye konutları ve sosyal konut
Belediyeler kendi başına ev bulamayan kişilere konut (kommunal bolig) kiralar. Kurallar belediyeye göre değişir. Örneğin Oslo'da genellikle şehirde 2 yıl yaşamış olmanız, en az 18 yaşında olmanız ve net servetinizin 1 G'nin altında veya brüt gelirinizin 4 G'nin (bekâr) ya da 5 G'nin (çift) altında olması gerekir. Sözleşmeler genellikle 3–7 yıl sürer. Başvuruyu, en çok ihtiyacı olanlara öncelik veren semt yönetiminize (bydel) yaparsınız (2026).
Yeni gelenlerin sık yaptığı hatalar
- Depozitoyu asla ev sahibinin kişisel hesabına yatırmayın. Sizin adınıza açılmış bir depozito hesabına yatırılmalıdır.
- Asgari süre kuralını çiğneyen belirli süreli bir sözleşme belirsiz süreli sayılır. İmzalamadan önce süreyi kontrol edin.
- Yeni adresinizi Ulusal Nüfus Kaydı'na bildirin. Bostøtte, anaokulu yerleri ve okul yerleri nerede kayıtlı olduğunuza bağlıdır.
Resmi rehber: Kira Yasası, Husbanken: konut yardımı, Kira Uyuşmazlıkları Kurulu, Oslo kommune: belediye konutu