Yunanistan'da Emeklilik (σύνταξη γήρατος)

Kamu emeklilik sistemi tek sosyal sigorta kurumu e-EFKA tarafından yönetilir. Kanun 4387/2016 kapsamında dağıtım esasına göre işleyen bir sistemdir ve iki bölümden oluşur. Ulusal emeklilik (εθνική σύνταξη) devlet bütçesinden ödenir. Katkıya dayalı emeklilik (ανταποδοτική σύνταξη) ise prim ödediğiniz kazançlara (2002'den itibaren sayılır), sigortalılık yıllarınıza ve hak kazanma oranlarına bağlıdır. Bunların üzerine zorunlu bir tamamlayıcı emeklilik eklenir. Gönüllü mesleki fonlar ayrı bir sütun oluşturur.

Primler ve emeklilik yaşı

• Primler (2026): özel sektör çalışanları için ana emeklilik primi brüt ücretin %20'sidir: %6,67'si sizden, %13,33'ü işvereninizden. Prim, 1 Ocak 2026'dan beri geçerli tavan olan aylık 7.761,94 €'ya kadar olan ücret üzerinden hesaplanır.
• Tam yaşlılık aylığı: en az 15 yıl sigortalılık (4.500 gün) ve 67 yaş.
• İndirimli aylık: 15 yıllık sigortalılıkla 62 yaşından itibaren. Özel sektör çalışanlarının ayrıca yakın döneme ait sigortalılığı da olması gerekir.
• Uzun çalışma hayatı: 40 yıl sigortalılık (12.000 gün) ve 62 yaş tam aylık sağlar.
• Ulusal emeklilik: tam tutar aylık 436,40 €'dur (1 Ocak 2025'ten beri). En az 20 yıllık sigortalılık ve Yunanistan'da 40 yıllık ikamet ile tam olarak alırsınız; aksi hâlde daha az alırsınız.
• Yıllık destek: 2025'ten itibaren 65 yaş ve üzerindeki e-EFKA emeklileri, aile geliri 14.000 €'yu (bekâr) veya 26.000 €'yu (evli) aşmıyorsa ve mülk sınırları karşılanıyorsa yılda 250 € alır.

Tamamlayıcı ve mesleki emeklilik

• Tamamlayıcı emeklilik (επικουρική σύνταξη): kamu ve özel sektördeki tüm çalışanlar için zorunludur. e-EFKA'nın tamamlayıcı emeklilik birimi veya TEKA (Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης) tarafından ödenir. TEKA, tanımlı katkıya dayalı, fonlanan bir sistemdir (Kanun 4826/2021). Tamamlayıcı yaşlılık aylığı için en az 15 yıl sigortalılık gerekir.
• Mesleki fonlar (ΤΕΑ): işverenler veya meslek grupları tarafından kurulan gönüllü, fonlanan sistemlerdir (Kanun 3029/2002).

Sınır ötesi emeklilik

• AB koordinasyonu: AB, AEA ve İsviçre içinde her ülkedeki sigortalılık süreleriniz asgari sürelere sayılır. Her ülke emekli aylığınızın kendi payını öder.
• İkili anlaşmalar: Yunanistan'ın 15 ikili sosyal güvenlik anlaşması vardır. 12 standart anlaşma Brezilya, Arjantin, Yeni Zelanda, ABD, Uruguay, Venezuela (imzalanmış ancak uygulamada yürürlükte değil), Kanada, Quebec, Avustralya, Sırbistan, Mısır ve Moldova'yı kapsar. Üç özel anlaşma (Libya, Suriye, Ontario) daha dar konuları düzenler. Standart anlaşmalar eşit muamele sağlar, sigortalılık sürelerini birleştirir ve aylıkların yurt dışına ödenmesine izin verir.
• AB kuralları ve bu anlaşmalar dışındaki ülkeler için Yunan emekli aylığınız yalnızca Yunanistan'daki sigortalılık kaydınıza bağlıdır.

Yeni gelenlerin sık düştüğü hatalar

• Tam ulusal emeklilik için Yunanistan'da 40 yıllık ikamet gerekir. Yetişkin olarak gelenler genellikle indirimli bir tutar alır.
• Sigortalı çalışmadaki boşluklar hem katkıya dayalı emekliliği hem de ulusal emekliliği düşürür. Kaydınızı (sigortalı gün sayısı) her yıl e-EFKA'da çevrim içi kontrol edin.
• Kayıt dışı çalışma emeklilik hakkı kazandırmaz. İşvereninizin günlerinizi ve ücretinizi bildirdiğinden emin olun.
• Anlaşma olmayan bir ülkede çalıştıysanız o yıllar Yunanistan'da sayılmaz. Haklarınızı o ülkenin emeklilik kurumuna sorun.

Resmî rehber: Çalışma Bakanlığı: ana emeklilik, Çalışma Bakanlığı: tamamlayıcı emeklilik, Çalışma Bakanlığı: primler, İkili anlaşmalar, Mesleki emeklilik, e-EFKA