Yunanistan Sosyal Refah Sistemine Genel Bakış
Yunanistan'ın sistemi ağırlıklı olarak sigortaya dayalıdır. Çalışanlar ve serbest meslek sahipleri tek sosyal sigorta kurumu e-EFKA'ya (Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης) prim öder. Bu kurum emeklilik, hastalık ve analık ödeneklerini öder ve size EOPYY aracılığıyla kamu sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı verir. Özel sektör çalışanları için yalnızca ana emeklilik primi ücretin %20'sidir: %6,67'si çalışandan, %13,33'ü işverenden (2026). Diğer primler buna eklenir. İşsizlik, ebeveyn izni ve bazı analık ödenekleri kamu istihdam kurumu DYPA (ΔΥΠΑ) tarafından ödenir. Aileler, konut ve düşük gelirliler için vergiyle finanse edilen yardımları OPEKA (ΟΠΕΚΑ) öder. Asgari ücret 1 Nisan 2026'dan itibaren aylık 920 €'dur.
Statünüz önemlidir. Sigorta ödeneklerinin çoğu çalışılan günlere ve ödenen primlere bağlıdır. Vergiyle finanse edilen birçok yardım ayrıca yıllarca yasal ve sürekli ikamet şartı arar: çocuk yardımı için Yunan ve AB vatandaşlarında 5 yıl, üçüncü ülke vatandaşlarında ise 12 yıl (2026). AB, AEA ve İsviçre vatandaşları AB koordinasyon kurallarının kapsamındadır.
Yeni gelenler için ilk kayıtlar:
- Vergi numarası (ΑΦΜ): ücretsizdir; myAADE üzerinden çevrim içi (görüntülü görüşmeyle) ya da bir vergi dairesinden alınır. Ayrıca neredeyse tüm çevrim içi hizmetler için gereken TAXISnet kodlarını da alırsınız.
- Sosyal güvenlik numarası (ΑΜΚΑ): iş, sigorta ve sağlık hizmetleri için numaranızdır; ücretsizdir.
- Aile hekimi (προσωπικός γιατρός): AMKA numaranız ve TAXISnet kodlarınızla çevrim içi kaydolun; muayeneler ücretsizdir.
- DYPA kaydı: işinizi kaybederseniz ya da ebeveyn veya analık ödeneğine ihtiyacınız olursa kaydolun.
Dokuz alana bir bakışta
- Sağlık: e-EFKA sigortası üzerinden EOPYY hizmetleri; ücretsiz aile hekimi; sevkle yapılan tetkiklerde genellikle %15 katkı payı.
- Emeklilik: 15 yıllık sigortayla 67 yaşında tam emeklilik; vergiyle finanse edilen, ayda en fazla 436,40 € tutarında ulusal emeklilik (2025).
- İşsizlik: 5 ila 12 ay boyunca, ayda en fazla 565 € ödenek; sonrasında asgari garanti gelir.
- Aile: gelire göre çocuk başına aylık 28 € ile 140 € arasında çocuk yardımı; 2.400 €'dan başlayan doğum yardımı.
- Vergi: oranları 2026'dan itibaren düşürülen artan oranlı gelir vergisi (10.000 € üzerinde %20 ile %44 arası); beyannameler 15 Mart–15 Temmuz arasında.
- Konut: kira sözleşmeleri vergi idaresine kaydedilir; düşük gelirliler için ayda 70 € ile 210 € arasında konut yardımı.
- Eğitim: 4 ile 15 yaş arası zorunlu; ücretsiz devlet okulları ve üniversiteler; ücretsiz üniversite ders kitapları ve gelir sınırları dahilinde ücretsiz öğrenci yemeği.
- Ebeveynlik: 119 günlük analık ödeneği, ardından asgari ücret düzeyinde 9 aya kadar ödeme; 14 iş günü babalık izni; 2 ay ücretli ebeveyn izni.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Neredeyse her şey TAXISnet kodlarıyla gov.gr üzerinden çevrim içi yürür. Birçok yerel ofis (KEP) yüz yüze yardım eder.
- Üçüncü ülke vatandaşları için 12 yıllık ikamet kuralı, yeni gelenlerin çoğunu çocuk yardımı ve konut yardımının dışında bırakır. Yunan vatandaşı olduğunuzda bu kural artık uygulanmaz.
- Süreler katıdır: örneğin doğum yardımı doğumdan itibaren 3 ay içinde talep edilmelidir.
- Deneme aşamasındaki bir işsizlik ödeneği dahil, birçok program değişmektedir. Başvurmadan önce resmî sayfayı kontrol edin.
Resmî rehber: Çalışma Bakanlığı: 2026 asgari ücret, Çalışma Bakanlığı: primler, e-EFKA, OPEKA: çocuk yardımı, Mitos: vergi numarası, Mitos: AMKA, Aile hekimi (prosopikos.gov.gr)