Trợ cấp thất nghiệp Đài Loan (勞工保險 失業給付)
Trợ cấp thất nghiệp ở Đài Loan không vận hành theo một bảo hiểm thất nghiệp riêng biệt mà nằm trong 勞工保險 (Bảo hiểm Lao động) — chế độ trợ cấp thất nghiệp 失業給付. Người lao động đã tham gia 勞工保險 đủ thời gian quy định và mất việc không do lỗi của bản thân sẽ được hưởng một phần lương trung bình trong một khoảng thời gian nhất định. Cách thiết kế gần với chế độ trợ cấp thất nghiệp của Bảo hiểm Việc làm ở Việt Nam.
Điều kiện hưởng
- Thời gian tham gia 勞工保險: Trong 3 năm liền kề trước khi mất việc, đã đóng phí bảo hiểm thất nghiệp từ 1 năm trở lên.
- Mất việc không tự nguyện: Lý do không thuộc về người lao động — sa thải vì cắt giảm nhân sự, doanh nghiệp đóng cửa, hết hạn hợp đồng (chủ sử dụng lao động từ chối gia hạn), chủ sử dụng lao động không trả lương…
- Khả năng và ý chí làm việc: Có khả năng lao động và tích cực tìm việc.
- Đăng ký giới thiệu việc làm công: Đăng ký tìm việc tại 就業服務站 (cơ quan dịch vụ việc làm công lập) thuộc nơi cư trú và không từ chối các cơ hội tái việc làm được giới thiệu.
Mức và thời gian chi trả
- Mức: Khoảng 60% mức lương trung bình tính phí bảo hiểm (tối đa khoảng 70% nếu có thêm phụ cấp người phụ thuộc).
- Thời gian chi trả cơ bản: Thông thường 6 tháng.
- Thời gian chi trả mở rộng: Có thể kéo dài lên 9 tháng với người từ 45 tuổi trở lên hoặc người khuyết tật khi đáp ứng điều kiện.
- Có phụ cấp theo người phụ thuộc (thông thường mỗi người 10%, tối đa 2 người).
- Trong thời gian hưởng trợ cấp, nếu có thu nhập từ việc làm thêm vượt một ngưỡng nhất định thì sẽ bị trừ bớt hoặc tạm dừng chi trả.
Quy trình nộp hồ sơ
- Sau khi mất việc đến 就業服務站 (cơ quan dịch vụ việc làm công lập) → nộp giấy tờ tùy thân, giấy chứng nhận chấm dứt việc làm, sổ 勞工保險 và sổ ngân hàng.
- Sau 14 ngày chờ thì nhận lần chi trả đầu tiên; sau đó hàng tháng phải làm thủ tục xác nhận hưởng trợ cấp định kỳ (báo cáo hoạt động tìm việc).
- Báo cáo trễ có thể làm rút ngắn số ngày được chi trả tương ứng.
Các chế độ phụ trợ
- Trợ cấp sinh hoạt khi đào tạo nghề (職業訓練生活津貼): Khi tham gia khóa đào tạo nghề do chính phủ chỉ định, được hưởng thêm khoản hỗ trợ sinh hoạt.
- Thưởng tái việc làm sớm (提早就業獎助津貼): Nếu tái việc làm khi vẫn còn thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, có thể nhận một phần số ngày còn lại dưới dạng thanh toán một lần.
- Có thể đi kèm các quyền lợi phụ như miễn giảm một phần phí 全民健保 và giảm bớt phí 國民年金.
Góc nhìn người nhập cư
- Lao động nước ngoài đang đi làm hợp pháp và có tham gia 勞工保險 cũng có thể hưởng trợ cấp khi mất việc không tự nguyện về nguyên tắc, nhưng trên thực tế visa lao động thường chấm dứt ngay khi mất việc nên hiệu lực có thể hạn chế.
- Thường trú nhân (APRC) và công dân được áp dụng giống như người bản địa.
- Đây là chế độ riêng biệt với trợ cấp thất nghiệp của Bảo hiểm Việc làm Việt Nam, không cộng dồn xuyên quốc gia. Khi trở về Việt Nam, tư cách Bảo hiểm Việc làm Việt Nam phải được xử lý riêng.
Lưu ý
- Người tự nguyện nghỉ việc về nguyên tắc không thuộc đối tượng được hưởng.
- Hành vi nhận trợ cấp gian lận (báo cáo tìm việc khống, không khai báo thu nhập…) khi bị phát hiện sẽ phải hoàn trả, chịu tiền phạt và có thể bị truy cứu hình sự.
- Tỷ lệ chi trả, thời gian và trần lương tính phí đều tính đến 2026 và có thể thay đổi.