Hollanda İşsizlik Ödeneği ve Sosyal Yardım
Hollanda işsizlik güvenlik ağı iki kademeli bir yapıdır. Sigorta tabanlı WW (Werkloosheidswet) birinci kademedir; WW süresi sona erdiğinde veya hak kazanılmadığında varlık testine dayalı bijstand (Participatiewet) asgari geçim güvencesini sağlar. Yetkili kurumlar farklıdır: WW'yi UWV (İşçi Sigortaları Kurumu) yürütürken bijstand'i ikamet ettiğiniz belediye (gemeente) yürütür.
WW: Sigorta Tabanlı İşsizlik Ödeneği
- Hak kazanma koşulları: Gönülsüz işten ayrılma (kişinin kendi kusuruyla işten çıkarılma veya istifa kural olarak hakkı düşürür), son 36 hafta içinde en az 26 hafta çalışmış olmak (weken-eis), işsiz kalır kalmaz UWV'ye kayıt ve iş arama faaliyeti.
- Süre: En az 3 ay, en çok 24 ay. Her bir yıllık çalışma 1 ay birikim sağlar; ilk 10 yıl her yıl 1 ay, sonraki yıllar her yıl 0,5 ay birikir.
- Ödenek tutarı: İlk 2 ay önceki günlük ücretin yaklaşık %75'i, sonraki dönemde yaklaşık %70'i. 2024 itibariyle günlük ücret tavanı (maximumdagloon) yaklaşık €274'tür ve her yıl güncellenir.
- İş arama yükümlülüğü: Haftada ortalama en az 4 iş başvurusu kanıtı (sollicitatieplicht) genel olarak istenir; iş arama kayıtları UWV'nin mijnUWV portalına girilir.
Bijstand: Sosyal Yardım (Participatiewet)
WW hakkı bulunmayan veya süresi dolan kişiler ikamet ettiği belediyeye (gemeente) başvurarak bijstand alabilir.
- Hak kazanma koşulları: Hollanda'da yasal olarak ikamet, diğer gelir ve varlıkların belirli bir sınırın altında olması (2024 itibariyle bekâr için yaklaşık €7,575, çift için yaklaşık €15,150 varlık sınırı), 18 yaş üstü olmak.
- Tutar: 2024 itibariyle bekâr için yaklaşık €1,283/ay (net), çiftler için yaklaşık €1,833/ay (net). 22 yaş altı kişiler için öğrenci desteği (studiefinanciering) öncelikli olduğundan bijstand uygunluğu kısıtlıdır.
- Geri ödeme yükümlülüğü: Bijstand kural olarak geri ödemeli değildir; ancak belediye değerlendirmesine göre varlık geri kazanılırsa geri tahsil edilebilir.
Göçmenlerin sıkça gözden kaçırdığı noktalar
- 30% ruling uygulanan çalışanlar işsiz kaldığında, WW hesaplamasında esas olarak normal brüt maaş değil, 30% ruling sonrası vergiye tabi maaş kullanılabilir; bu, fiili tutarın beklenenden düşük olmasına yol açar. Sigorta başlangıcında UWV'den teyit alınması önerilir.
- Oturum izni türü çok önemlidir. Kennismigrant (yüksek nitelikli göçmen) vizesi sahipleri işten ayrıldıktan sonra 3 aylık iş arama süresi (zoekperiode) boyunca ikamet hakkını korur; bu süreyi aştığında vize yenileme tehlikeye girebilir.
- Bijstand, daimi oturum izni ve vatandaşlık başvurusunda olumsuz bir unsur olabileceğinden (vatandaşlığa kabul koşullarıyla ilişkili olarak), başvurudan önce IND rehberlerine bakılması genel olarak önerilir.
Resmi rehberler: UWV: WW, government.nl: Social assistance, Werk.nl