Thuế ở Mỹ (tính đến 2026; có thể thay đổi)

Thuế Mỹ có một điểm khác biệt then chốt so với hầu hết các nước: công dân và thường trú nhân phải khai và đóng thuế trên thu nhập toàn cầu, dù sống ở đâu (citizenship-based taxation). Ngay cả khi sống tại Việt Nam và không kiếm xu nào ở Mỹ, bạn vẫn phải khai thuế Mỹ hằng năm. Chỉ có Mỹ và Eritrea áp dụng cách này.

Bức tranh lớn

| Loại thuế | Cơ quan thu | Mẫu khai | | --- | --- | --- | | Thuế thu nhập liên bang (Federal Income Tax) | IRS | Form 1040 | | Thuế thu nhập bang (State Income Tax) | Bang (9 bang không có) | Mẫu của từng bang | | Thuế thu nhập địa phương (Local) | Một số thành phố (NYC, Philadelphia…) | Mẫu của thành phố | | Thuế tiền lương (FICA) | Liên bang | Tự động khấu trừ (Social Security 6,2% + Medicare 1,45%) | | Thuế bán hàng (Sales Tax) | Bang/thành phố | Tự động khi mua | | Thuế tài sản (Property Tax) | Thành phố/quận | Hóa đơn hằng năm |

Lịch khai thuế (tính đến 2026; có thể thay đổi)

• Ngày 15/4: Hạn khai thuế liên bang và hầu hết các bang.
• Có thể xin gia hạn 6 tháng tự động (Form 4868) — nhưng vẫn phải nộp tiền trước 15/4 để tránh lãi/phạt.
• Người cư trú nước ngoài tự động được hạn 15/6, gia hạn thêm đến 15/10.

Bậc thuế (liên bang 2026, người độc thân; thay đổi nhẹ mỗi năm)

| Thu nhập chịu thuế | Thuế biên | | --- | --- | | Đến 11.600 USD | 10% | | Đến 47.150 USD | 12% | | Đến 100.525 USD | 22% | | Đến 191.950 USD | 24% | | Đến 243.725 USD | 32% | | Đến 609.350 USD | 35% | | Trên đó | 37% |

(Bậc thuế điều chỉnh theo lạm phát mỗi năm. Khai chung vợ chồng gấp gần đôi.)

Khấu trừ tiêu chuẩn vs khấu trừ chi tiết

• Standard Deduction: ~15.000 USD (độc thân), ~30.000 USD (vợ chồng khai chung) (tính đến 2026; có thể thay đổi).
• Phần lớn người Việt nhập cư dùng khấu trừ tiêu chuẩn là đủ.
• Khấu trừ chi tiết có lợi khi có lãi vay nhà, thuế bang/tài sản (giới hạn SALT 10.000 USD), từ thiện…

Nghĩa vụ khai thu nhập toàn cầu của công dân và thường trú nhân

Form 1040: khai thu nhập toàn cầu

• Mọi thu nhập ở ngoài Mỹ (Việt Nam, nước khác) cũng phải khai trên 1040.
• Thuế đã đóng tại Việt Nam có thể khấu trừ qua Foreign Tax Credit (FTC, Form 1116) — tránh đánh thuế hai lần.
• Hoặc dùng Foreign Earned Income Exclusion (FEIE, Form 2555): Có thể miễn đến ~130.000 USD (tính đến 2026; có thể thay đổi) nếu đáp ứng điều kiện cư trú nước ngoài.

FBAR (Form 114) — khai tài khoản nước ngoài

• Trong năm có thời điểm tổng số dư các tài khoản nước ngoài vượt 10.000 USD: phải khai.
• Khai riêng tại FinCEN (15/4, tự động gia hạn đến 15/10).
• Phạt rất nặng: Vi phạm không cố ý 10.000+ USD; cố ý 100.000 USD hoặc 50% số dư tài khoản.
• Bao gồm tài khoản ngân hàng, chứng khoán, hưu trí ở Việt Nam.

FATCA (Form 8938)

• Tài sản tài chính nước ngoài vượt ngưỡng phải khai cùng 1040.
• Người độc thân ở Mỹ: cuối năm > 50.000 USD hoặc trong năm > 75.000 USD.
• Người ở nước ngoài: ngưỡng cao gấp ~4 lần.

Những bẫy người Việt hay gặp

• Cổ phiếu/quỹ đầu tư Việt Nam (PFIC): Sở hữu quỹ Việt Nam thì bị xếp PFIC — thuế suất rất bất lợi và phải khai mẫu phức tạp Form 8621 hằng năm. Nên chuyển sang ETF của Mỹ nếu có thể.
• Bán bất động sản tại Việt Nam: Phải khai ở Mỹ. Thuế chuyển nhượng đã đóng ở Việt Nam có thể khấu trừ qua FTC.
• Sổ tiết kiệm/quỹ tiết kiệm hưu trí Việt Nam: Thuộc diện FBAR và 8938. Để được miễn thuế cần xem xét hiệp định thuế giữa hai nước.
• Thuế xuất quốc tịch (expatriation tax): Khi từ bỏ quốc tịch hoặc Green Card lâu năm, người có tài sản trên ngưỡng có thể bị đánh thuế trên lợi nhuận chưa thực hiện (Form 8854).
• Trẻ sinh tại Mỹ rồi sống ở Việt Nam: Là công dân Mỹ nên có nghĩa vụ khai thuế suốt đời. Sau 18 tuổi tự khai. Không khai tích lũy lâu sẽ thành vấn đề lớn.

Thuế bang

• Bang không có thuế thu nhập: Texas, Florida, Washington, Nevada, Wyoming, Alaska, South Dakota, Tennessee, New Hampshire (trừ lãi/cổ tức).
• California, New York, Oregon là các bang thuế cao (CA cao nhất ~13%).
• Thuế thành phố tính riêng: NYC ~3,8%, Philadelphia ~3,75%.

Hiệp định thuế (cho người làm việc giữa Việt Nam và Mỹ)

• Tiêu chí xác định cư trú thuế (tie-breaker).
• Điều khoản miễn thuế tạm thời cho sinh viên, giáo sư, nghiên cứu sinh.
• Nguyên tắc đóng thuế hưu trí xã hội tại nước cư trú.
• Thuế đã đóng ở nước này có thể khấu trừ qua FTC ở nước kia.

Đối với trường hợp phức tạp, khuyến nghị tìm CPA (kế toán công chứng) hoặc EA (Enrolled Agent) hiểu cả hệ thống thuế Việt Nam và Mỹ.

Liên kết bên ngoài

• irs.gov — IRS chính thức
• irs.gov/forms-pubs/about-form-1040
• fincen.gov — khai FBAR
• irs.gov/businesses/international-taxpayers — thuế quốc tế