Danimarka'da doğum, babalık ve ebeveyn izni

Danimarka'da ebeveynlerin doğum döneminde işten izin alma hakkı vardır ve pek çoğu izin süresince Udbetaling Danmark'tan ebeveyn ödeneği (barselsdagpenge) alabilir. Ödenek, haftalık bir üst sınıra kadar maaşınızın yerini tutar. Pek çok işveren, toplu sözleşme veya iş sözleşmeniz gereği iznin tamamı ya da bir kısmı için tam maaş öder. Bu durumda size maaş ödeyen işveren barselsdagpenge'yi alır. Çalışanlar, serbest çalışanlar ve dagpenge hakkı olan işsizler ödeneği farklı kurallara göre alabilir. Aşağıdaki kurallar, doğum sırasında birlikte yaşayan çalışan ebeveynler içindir.

İznin paylaşımı

• Anne: beklenen doğumdan önce 4 haftalık gebelik izni (graviditetsorlov). Doğumdan sonra, devredilemeyen ve doğumun hemen ardından kullanılan 2 haftalık izin, ardından ilk 10 hafta içinde 8 hafta.
• Baba veya eş anne: doğum civarında, ilk 10 hafta içinde kullanılacak 2 haftalık izin. İşvereniniz kabul ederse tek tek günlere bölünebilir.
• Her ebeveynin doğumdan sonra barselsdagpenge ile 24 haftalık izni vardır. Bunların 11 haftası ayrılmıştır: doğumdaki 2 hafta ve 1 yıl içinde kullanılması gereken, diğer ebeveyne verilemeyen 9 hafta daha. Kalan 13 hafta diğer ebeveyne devredilebilir.
• Yarı zamanlı işe dönerek haftalar uzatılabilir ve bazıları çocuk 9 yaşına girene kadar ertelenebilir.

Ebeveyn ödeneği (barselsdagpenge)

• Çalışanlar için istihdam şartı: izinden önceki son 4 tam ayda en az 160 saat çalışmış olmak ve bu 4 ayın 3'ünde ayda en az 40 saat çalışmış olmak. Her izin döneminin başında kontrol edilir.
• Tutar: normal saatlik ücretiniz, saatte en fazla 137,43 DKK. Tam zamanlı bir çalışan (haftada 37 saat) için üst sınır haftada vergi öncesi 5.085 DKK'dır (2026). İşsizlik ödeneği alanlar, aynı üst sınır dahilinde dagpenge'leriyle aynı tutarı alır.
• Ödenek, 4 veya 5 haftalık dönemler halinde ayın son perşembesi ödenir.
• Nasıl başvurulur: işvereniniz maaşınızın kesildiğini bildirdiğinde Udbetaling Danmark size yazar. Başvurunuz, maaşınızın kesilmesinden sonraki 8 hafta içinde Udbetaling Danmark'a ulaşmalıdır. Maaş almıyorsanız son tarih, gebelik izni kullanan anne için doğumdan sonraki 8 hafta, baba veya eş anne için iznin ilk gününden sonraki 8 haftadır.

Yeni gelenlerin sık yaptığı hatalar

• Bir izin dönemi başladığında istihdam şartını karşılamıyorsanız, dönemin ilerleyen kısmında karşılasanız bile o dönem için ödenek alamazsınız.
• Toplu sözleşmenizi veya iş sözleşmenizi kontrol edin. Ücretli izin yasaya değil, bunlara bağlıdır.
• Ayrılmış haftalar zamanında kullanılmazsa kaybolur. Diğer ebeveyne verilemez.
• Ne zaman izinde olacağınızı işvereninize zamanında bildirin. İznin her bölümü için bildirim kuralları vardır.

Resmi bilgiler: borger.dk: çalışanlar için izin, borger.dk: ödeme tarihleri, lifeindenmark.dk: doğum ve babalık ödenekleri