Almanya Vergisi — Lohnsteuer, Steuerklassen ve Soli
Almanya'nın vergileri federal devlet, eyaletler ve belediyeler tarafından birlikte yönetilir; ancak bireysel açıdan en önemli kalem gelir vergisi (Einkommensteuer) ve onun kaynakta kesilen biçimi olan ücret vergisidir (Lohnsteuer). Vergi oranı artan oranlıdır; %0'dan başlayıp (temel istisna yıllık yaklaşık 12.096 € — 2026 itibariyle, değişebilir) %45 (zenginlik dilimi) seviyesine kadar çıkar. Yabancılar Almanya'ya girişle birlikte vergi dairesinden (Finanzamt) otomatik olarak Steuer-ID (vergi numarası) alır; bu numara sağlık sigortası, istihdam ve çocuk parası gibi tüm prosedürlerin temel anahtarıdır.
Önemli kalemler bir bakışta
- Einkommensteuer (gelir vergisi): Artan oran, %0-45. Temel istisnayı (Grundfreibetrag) aşan gelire uygulanır.
- Lohnsteuer (ücret vergisi): Çalışanın maaşından işveren tarafından kaynakta kesilerek ödenir. Yıl sonu hesabı niteliğindeki Steuererklärung (vergi beyannamesi) ile iade veya ek tahakkuk yapılır.
- Solidaritätszuschlag (dayanışma vergisi, "Soli"): Gelir vergisinin %5,5'i. 2021'den itibaren mükelleflerin yaklaşık %90'ı muaftır; yalnızca yüksek gelirlilere uygulanır.
- Kirchensteuer (kilise vergisi): Katolik veya Protestan gibi dinlere kayıtlı olanlar için gelir vergisinin %8-9'u (eyalete göre değişir) ek olarak alınır. İkamet kaydı (Anmeldung) sırasında din hanesini boş bırakırsanız bu vergi tahakkuk etmez.
- Sosyal sigorta primleri (Sozialabgaben): Sağlık (yaklaşık %14,6 + ek), emeklilik (%18,6), işsizlik (%2,6), bakım (%3,4) — işveren ve çalışan yarı yarıya öder.
Steuerklassen (vergi sınıfları) 1-6
Eş ve çocuk durumuna göre kaynakta kesinti oranını ayarlayan sınıflandırmadır. Evlilik, boşanma veya çocuk doğumunda değişiklik başvurusu yapılabilir.
- I: Bekâr, boşanmış veya çocuksuz ayrı yaşayan (yabancı bekârlarda en yaygın)
- II: Tek ebeveyn (çocukla yalnız yaşayan, ek indirim)
- III: Çiftin yüksek gelirli olanı (eş IV/V'te) — en düşük kaynak kesintisi
- IV: Eşlerin gelirleri benzer
- V: III'ü seçen tarafın eşi (yüksek kaynak kesintisi)
- VI: İkinci iş (Nebenjob)
İki tarafın da çalıştığı evli çiftler III/V ile IV/IV + faktör (Faktor) arasında seçim yapabilir ve her yıl değiştirebilir (Almanya'da ikamet ve evlilik kaydı şarttır).
Yabancıların bilmesi gerekenler
- Steuer-ID: Ülkeye girdikten sonra ikamet kaydı (Anmeldung) tamamlanırsa yaklaşık 2-4 hafta içinde posta ile otomatik olarak gelir. Kaybolursa BZSt üzerinden yeniden alınabilir.
- Vergi mukimliği (unbeschränkt steuerpflichtig): Yıllık 183 günden fazla ikamet veya esas konutun Almanya'da olması durumunda dünya çapındaki gelir vergiye tabidir. Bunun altındaysa yalnızca Almanya kaynaklı gelir vergilendirilir.
- Türkiye-Almanya çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması: Çifte vergilendirmeyi engeller. Türkiye'deki kira gelirleri ve emekli aylıkları için hangi tarafın vergilendireceği anlaşmaya göre belirlenir.
- Eş birleştirme (Ehegattensplitting): Evlenildiğinde eşlerin gelirleri toplanıp ikiye bölünerek artan oran uygulanır — özellikle tek gelirli ailelerde ciddi vergi tasarrufu sağlar.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Din hanesini düşünmeden "Katholisch/Evangelisch" olarak doldurursanız her ay kilise vergisi kesilir. Hâlihazırda kesiliyorsa durdurmak için kilise çıkış (Kirchenaustritt) başvurusu nüfus dairesinde yapılır (25-60 € arası ücretle).
- Beyanname son tarihi: Serbest meslek sahipleri ve birden fazla gelir kaynağı olanlar için takip eden yılın 31 Temmuz'una kadar beyanname zorunludur. Mali müşavir aracılığında 12 ay uzatılır.
- ELSTER portalı üzerinden elektronik beyan standarttır; İngilizce arayüz kısmen desteklenir.
Resmi rehber: Bundeszentralamt für Steuern (BZSt), ELSTER portalı