Το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Ελλάδας: επισκόπηση

Το ελληνικό σύστημα είναι κυρίως ασφαλιστικό. Οι μισθωτοί και οι αυτοαπασχολούμενοι καταβάλλουν εισφορές στον ενιαίο φορέα κοινωνικής ασφάλισης e-ΕΦΚΑ (Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης). Ο e-ΕΦΚΑ πληρώνει συντάξεις και επιδόματα ασθένειας και μητρότητας και σας δίνει δικαίωμα σε δημόσια υγειονομική περίθαλψη μέσω του ΕΟΠΥΥ. Για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, μόνο η εισφορά κύριας σύνταξης ανέρχεται σε 20% των αποδοχών: 6,67% από τον εργαζόμενο και 13,33% από τον εργοδότη (2026). Άλλες εισφορές προστίθενται. Τα επιδόματα ανεργίας, γονικής άδειας και ορισμένα επιδόματα μητρότητας καταβάλλονται από τη δημόσια υπηρεσία απασχόλησης ΔΥΠΑ. Τα επιδόματα οικογενειών, στέγασης και χαμηλού εισοδήματος που χρηματοδοτούνται από τη φορολογία καταβάλλονται από τον ΟΠΕΚΑ. Ο κατώτατος μισθός είναι €920 τον μήνα από την 1η Απριλίου 2026.

Η κατάστασή σας έχει σημασία. Οι περισσότερες ασφαλιστικές παροχές εξαρτώνται από τις ημέρες εργασίας και τις εισφορές που έχουν καταβληθεί. Πολλά επιδόματα που χρηματοδοτούνται από τη φορολογία απαιτούν επίσης χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής: για το επίδομα παιδιού, 5 χρόνια για Έλληνες και πολίτες της ΕΕ αλλά 12 χρόνια για υπηκόους τρίτων χωρών (2026). Οι πολίτες της ΕΕ, του ΕΟΧ και της Ελβετίας καλύπτονται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες συντονισμού.

Πρώτες εγγραφές για τους νεοφερμένους:

• Αριθμός φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ): δωρεάν, ηλεκτρονικά μέσω myAADE (με βιντεοκλήση) ή σε εφορία. Παίρνετε επίσης κωδικούς TAXISnet, που χρειάζεστε για σχεδόν κάθε ηλεκτρονική υπηρεσία.
• Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ): ο αριθμός σας για εργασία, ασφάλιση και υγειονομική περίθαλψη· δωρεάν.
• Προσωπικός γιατρός: εγγραφή ηλεκτρονικά με τον ΑΜΚΑ και τους κωδικούς TAXISnet· οι επισκέψεις είναι δωρεάν.
• Μητρώο ΔΥΠΑ: εγγραφείτε αν χάσετε τη δουλειά σας ή χρειάζεστε επίδομα γονικής άδειας ή μητρότητας.

Οι τομείς με μια ματιά

• Υγεία: περίθαλψη ΕΟΠΥΥ μέσω ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ· δωρεάν προσωπικός γιατρός· συνήθως συμμετοχή 15% σε εξετάσεις με παραπεμπτικό.
• Σύνταξη: πλήρης σύνταξη στα 67 με 15 χρόνια ασφάλισης· εθνική σύνταξη που χρηματοδοτείται από τη φορολογία έως €436,40 τον μήνα (2025).
• Ανεργία: επίδομα για 5 έως 12 μήνες, έως €565 τον μήνα· ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα μετά.
• Οικογένεια: επίδομα παιδιού από €28 έως €140 τον μήνα ανά παιδί, ανάλογα με το εισόδημα· επίδομα γέννησης από €2.400.
• Φόροι: προοδευτικός φόρος εισοδήματος, με μειωμένους συντελεστές από το 2026 (20% έως 44% πάνω από €10.000)· δηλώσεις από 15 Μαρτίου έως 15 Ιουλίου.
• Στέγαση: τα μισθωτήρια καταχωρίζονται στη φορολογική αρχή· επίδομα στέγασης €70 έως €210 τον μήνα για χαμηλά εισοδήματα.
• Εκπαίδευση: υποχρεωτική από 4 έως 15 ετών· δωρεάν δημόσια σχολεία και πανεπιστήμια· δωρεάν πανεπιστημιακά συγγράμματα και, εντός εισοδηματικών ορίων, δωρεάν φοιτητική σίτιση.
• Γονική: 119 ημέρες επιδόματος μητρότητας, μετά έως 9 μήνες με τον κατώτατο μισθό· 14 εργάσιμες ημέρες άδειας πατρότητας· 2 αμειβόμενοι μήνες γονικής άδειας.

Τι να προσέξετε

• Σχεδόν όλα γίνονται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr με κωδικούς TAXISnet. Πολλά τοπικά γραφεία (ΚΕΠ) βοηθούν αυτοπροσώπως.
• Ο κανόνας των 12 ετών διαμονής για υπηκόους τρίτων χωρών αποκλείει πολλούς νεοφερμένους από το επίδομα παιδιού και το επίδομα στέγασης. Δεν ισχύει πλέον μόλις γίνετε Έλληνας.
• Οι προθεσμίες είναι αυστηρές: για παράδειγμα, το επίδομα γέννησης πρέπει να ζητηθεί εντός 3 μηνών από τη γέννηση.
• Αρκετά προγράμματα αλλάζουν, μεταξύ αυτών ένα πιλοτικό επίδομα ανεργίας. Ελέγξτε την επίσημη σελίδα πριν κάνετε αίτηση.

Επίσημη καθοδήγηση: Υπουργείο Εργασίας: κατώτατος μισθός 2026, Υπουργείο Εργασίας: εισφορές, e-ΕΦΚΑ, ΟΠΕΚΑ: επίδομα παιδιού, Mitos: ΑΦΜ, Mitos: ΑΜΚΑ, Προσωπικός γιατρός (prosopikos.gov.gr)

Υγειονομική περίθαλψη στην Ελλάδα (ΕΣΥ και ΕΟΠΥΥ)

Η δημόσια υγειονομική περίθαλψη στην Ελλάδα συνδυάζει το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ), που λειτουργεί τα δημόσια νοσοκομεία και τα κέντρα υγείας, με τον εθνικό οργανισμό παροχής υπηρεσιών υγείας ΕΟΠΥΥ. Ο ΕΟΠΥΥ πληρώνει την περίθαλψη από συμβεβλημένους γιατρούς, εργαστήρια και κλινικές. Το δικαίωμά σας σε περίθαλψη ΕΟΠΥΥ προκύπτει από την κοινωνική σας ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ: οι εισφορές παρακρατούνται από τις αποδοχές σας. Ο σύζυγος και τα παιδιά σας μπορούν να καλύπτονται ως προστατευόμενα μέλη.

Ποιοι καλύπτονται και πώς γίνεται η εγγραφή

• Ασφαλιστική ικανότητα: ο e-ΕΦΚΑ τη χορηγεί σε ασφαλισμένους εργαζόμενους, συνταξιούχους και τα προστατευόμενα μέλη τους. Από την 1η Ιανουαρίου 2020 ένας μισθωτός χρειάζεται τουλάχιστον 50 ημέρες εργασίας το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή τους τελευταίους 12 μήνες.
• ΑΜΚΑ: ο αριθμός κοινωνικής ασφάλισής σας είναι το κλειδί για κάθε υπηρεσία υγείας. Οι υπήκοοι τρίτων χωρών με άδεια διαμονής τον παίρνουν δωρεάν.
• Προστατευόμενα μέλη: δηλώστε τα μέλη της οικογένειας στον e-ΕΦΚΑ με τους ΑΜΚΑ τους και τα έγγραφα οικογενειακής κατάστασης.
• Ταξίδια στην ΕΕ: αν έχετε ενεργή κάλυψη, μπορείτε να πάρετε δωρεάν Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας (ΕΚΑΑ, EHIC). Ισχύει στην ΕΕ, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία, αλλά δεν αντικαθιστά την ταξιδιωτική ασφάλιση.

Προσωπικός γιατρός και παραπεμπτικά

• Όλοι όσοι είναι 16 ετών και άνω καλούνται να εγγραφούν σε προσωπικό γιατρό, γενικό ιατρό ή παθολόγο που είναι το πρώτο σημείο επαφής σας. Τα παιδιά εγγράφονται σε προσωπικό παιδίατρο.
• Εγγραφείτε ηλεκτρονικά στο prosopikos.gov.gr με τους κωδικούς TAXISnet και τον ΑΜΚΑ ή αυτοπροσώπως σε δημόσια μονάδα πρωτοβάθμιας φροντίδας. Μπορείτε να αλλάξετε γιατρό έως δύο φορές τον χρόνο.
• Οι επισκέψεις στον προσωπικό γιατρό είναι δωρεάν, είτε ο γιατρός εργάζεται σε δημόσια μονάδα είτε έχει σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ. Δωρεάν τηλεφωνική γραμμή για ραντεβού και πληροφορίες: 1566.
• Ο προσωπικός γιατρός σάς παραπέμπει σε ειδικούς και για εξετάσεις. Μπορείτε επίσης να κλείσετε ραντεβού με γιατρούς συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ στον ιστότοπο του ΕΟΠΥΥ.

Τι πληρώνετε

• Διαγνωστικές εξετάσεις με παραπεμπτικό: συνήθως 15% συμμετοχή στην τιμή του ΕΟΠΥΥ (κανονισμός παροχών ΕΟΠΥΥ, 2025). Ορισμένες χρόνιες παθήσεις και προληπτικές εξετάσεις απαλλάσσονται. Οι εξετάσεις σε δημόσια νοσοκομεία και κέντρα υγείας δεν έχουν συμμετοχή.
• Ιδιωτικά συμβεβλημένα εργαστήρια: πληρώνετε επιπλέον €1 ανά παραπεμπτικό για εργαστηριακές εξετάσεις και €3 ανά παραπεμπτικό για απεικονιστικές (ν. 5102/2024), πέρα από το 15%.
• Νοσοκομειακή περίθαλψη: η νοσηλεία σε δημόσια νοσοκομεία καλύπτεται. Σε ιδιωτικές κλινικές που χρησιμοποιούν κλίνες ΕΟΠΥΥ, πληρώνετε τη συμμετοχή που ορίζει ο κανονισμός παροχών του ΕΟΠΥΥ.

Συνηθισμένες παγίδες για νεοφερμένους

• Η κάλυψη εξαρτάται από τις ημέρες ασφάλισης. Μετά από διακοπή εργασίας ή από δουλειά με λίγες ασφαλισμένες ημέρες, ελέγξτε την κατάστασή σας στον e-ΕΦΚΑ πριν χρειαστείτε περίθαλψη.
• Χωρίς ΑΜΚΑ δεν μπορείτε να εγγραφείτε σε προσωπικό γιατρό ούτε να χρησιμοποιήσετε ηλεκτρονικές συνταγές. Βγάλτε τον νωρίς.
• Οι ιδιωτικοί γιατροί που δεν έχουν σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ χρεώνουν τα δικά τους τέλη και ο ΕΟΠΥΥ δεν τους πληρώνει.
• Η ΕΚΑΑ προορίζεται μόνο για προσωρινές διαμονές σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όχι για μετεγκατάσταση στο εξωτερικό.

Επίσημη καθοδήγηση: ΕΟΠΥΥ, ΕΟΠΥΥ: συχνές ερωτήσεις για τη συμμετοχή, Συχνές ερωτήσεις για τον προσωπικό γιατρό, Mitos: ασφαλιστική ικανότητα, Mitos: ΕΚΑΑ, e-ΕΦΚΑ

Συντάξεις στην Ελλάδα (σύνταξη γήρατος)

Η δημόσια σύνταξη διαχειρίζεται από τον ενιαίο φορέα κοινωνικής ασφάλισης e-ΕΦΚΑ. Είναι σύστημα επιμερισμού βάσει του ν. 4387/2016 και έχει δύο μέρη. Η εθνική σύνταξη καταβάλλεται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η ανταποδοτική σύνταξη εξαρτάται από τις αποδοχές επί των οποίων καταβάλατε εισφορές (μετρώνται από το 2002), τα χρόνια ασφάλισής σας και τους συντελεστές συνταξιοδοτικής αναλογίας. Προστίθεται υποχρεωτική επικουρική σύνταξη. Τα εθελοντικά επαγγελματικά ταμεία αποτελούν έναν ακόμη πυλώνα.

Εισφορές και όριο ηλικίας συνταξιοδότησης

• Εισφορές (2026): για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα η εισφορά κύριας σύνταξης είναι 20% των ακαθάριστων αποδοχών: 6,67% από εσάς και 13,33% από τον εργοδότη σας. Υπολογίζεται σε αποδοχές έως €7.761,94 τον μήνα, το ανώτατο όριο από την 1η Ιανουαρίου 2026.
• Πλήρης σύνταξη γήρατος: τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης (4.500 ημέρες) και ηλικία 67 ετών.
• Μειωμένη σύνταξη: από την ηλικία των 62 με 15 χρόνια ασφάλισης. Οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα χρειάζονται επίσης πρόσφατη ασφάλιση.
• Μακρά σταδιοδρομία: 40 χρόνια ασφάλισης (12.000 ημέρες) και ηλικία 62 δίνουν πλήρη σύνταξη.
• Εθνική σύνταξη: το πλήρες ποσό είναι €436,40 τον μήνα (από την 1η Ιανουαρίου 2025). Την παίρνετε ολόκληρη με τουλάχιστον 20 χρόνια ασφάλισης και 40 χρόνια διαμονής στην Ελλάδα· διαφορετικά παίρνετε λιγότερα.
• Ετήσια στήριξη: από το 2025, οι συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ ηλικίας 65 ετών και άνω λαμβάνουν €250 τον χρόνο αν το οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει τα €14.000 (άγαμοι) ή τα €26.000 (έγγαμοι) και πληρούνται τα όρια περιουσίας.

Επικουρικές και επαγγελματικές συντάξεις

• Επικουρική σύνταξη: υποχρεωτική για όλους τους εργαζομένους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Καταβάλλεται από τον επικουρικό κλάδο του e-ΕΦΚΑ ή από το ΤΕΚΑ (Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης). Το ΤΕΚΑ είναι κεφαλαιοποιητικό σύστημα καθορισμένων εισφορών (ν. 4826/2021). Η επικουρική σύνταξη γήρατος απαιτεί τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης.
• Ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης (ΤΕΑ): εθελοντικά, κεφαλαιοποιητικά συστήματα που ιδρύονται από εργοδότες ή επαγγέλματα (ν. 3029/2002).

Συντάξεις πέρα από τα σύνορα

• Συντονισμός της ΕΕ: εντός της ΕΕ, του ΕΟΧ και της Ελβετίας, οι περίοδοι ασφάλισής σας σε κάθε χώρα προσμετρούνται στις ελάχιστες περιόδους. Κάθε χώρα πληρώνει το δικό της μέρος της σύνταξής σας.
• Διμερείς συμφωνίες: η Ελλάδα έχει 15 διμερείς συμφωνίες κοινωνικής ασφάλισης. Οι 12 τυπικές καλύπτουν τη Βραζιλία, την Αργεντινή, τη Νέα Ζηλανδία, τις ΗΠΑ, την Ουρουγουάη, τη Βενεζουέλα (υπογεγραμμένη αλλά δεν εφαρμόζεται στην πράξη), τον Καναδά, το Κεμπέκ, την Αυστραλία, τη Σερβία, την Αίγυπτο και τη Μολδαβία. Τρεις ειδικές συμφωνίες (Λιβύη, Συρία, Οντάριο) καλύπτουν στενότερα θέματα. Οι τυπικές συμφωνίες παρέχουν ίση μεταχείριση, αθροίζουν τις περιόδους ασφάλισης και επιτρέπουν την καταβολή συντάξεων στο εξωτερικό.
• Για χώρες εκτός των κανόνων της ΕΕ και αυτών των συμφωνιών, η ελληνική σύνταξή σας εξαρτάται μόνο από το ελληνικό ασφαλιστικό σας ιστορικό.

Συνηθισμένες παγίδες για νεοφερμένους

• Η πλήρης εθνική σύνταξη απαιτεί 40 χρόνια διαμονής στην Ελλάδα. Όσοι φτάνουν ως ενήλικες συνήθως παίρνουν μειωμένο ποσό.
• Τα κενά στην ασφαλισμένη εργασία μειώνουν τόσο την ανταποδοτική όσο και την εθνική σύνταξη. Ελέγχετε το ιστορικό σας (ασφαλισμένες ημέρες) ηλεκτρονικά στον e-ΕΦΚΑ κάθε χρόνο.
• Η αδήλωτη εργασία δεν δίνει σύνταξη. Βεβαιωθείτε ότι ο εργοδότης σας δηλώνει τις ημέρες και τις αποδοχές σας.
• Αν εργαστήκατε σε χώρα χωρίς συμφωνία, τα χρόνια αυτά δεν προσμετρούνται στην Ελλάδα. Ρωτήστε τον συνταξιοδοτικό φορέα εκείνης της χώρας για τα δικαιώματά σας.

Επίσημη καθοδήγηση: Υπουργείο Εργασίας: κύρια σύνταξη, Υπουργείο Εργασίας: επικουρική σύνταξη, Υπουργείο Εργασίας: εισφορές, Διμερείς συμφωνίες, Επαγγελματικές συντάξεις, e-ΕΦΚΑ

Επιδόματα ανεργίας στην Ελλάδα (τακτική επιδότηση ανεργίας)

Η ασφάλιση ανεργίας διαχειρίζεται από τη δημόσια υπηρεσία απασχόλησης ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) και χρηματοδοτείται από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης των εργαζομένων. Το βασικό επίδομα είναι η τακτική επιδότηση ανεργίας· μετά από αυτήν μπορεί να ακολουθήσουν ένα μικρό επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας και το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, που εξαρτάται από τα εισοδηματικά κριτήρια.

Ποιοι δικαιούνται

• Ήσασταν μισθωτός και η σύμβασή σας έληξε από τον εργοδότη ή με τη λήξη της διάρκειάς της· όσοι παραιτούνται οικειοθελώς δεν παίρνουν τίποτα.
• Είστε άνεργος, ικανός και διαθέσιμος για εργασία και εγγεγραμμένος στη ΔΥΠΑ.
• Πρώτη αίτηση: τουλάχιστον 125 ημέρες ασφαλισμένης εργασίας τους 14 μήνες πριν από τη λήξη της εργασίας, χωρίς να υπολογίζονται οι τελευταίοι 2 μήνες. Ή, αν δεν το πληροίτε, 200 ημέρες τα 2 προηγούμενα χρόνια. Και στις δύο περιπτώσεις χρειάζεστε επίσης 80 ημέρες εργασίας σε καθένα από τα 2 προηγούμενα έτη.
• Μεταγενέστερες αιτήσεις: 125 ημέρες στην περίοδο των 14 μηνών και όχι περισσότερα από 400 ημερήσια επιδόματα στα προηγούμενα 4 χρόνια.
• Προθεσμία: κάντε αίτηση εντός 60 ημερών μετά τη λήξη της εργασίας, ηλεκτρονικά μέσω των e-υπηρεσιών της ΔΥΠΑ ή σε γραφείο της ΔΥΠΑ. Αν κάνετε αίτηση τις πρώτες 7 ημέρες, η πληρωμή ξεκινά την 7η ημέρα μετά τη λήξη της εργασίας.

Πόσο και για πόσο καιρό (2026)

• Ποσό: εξαρτάται από τον μέσο μικτό μηνιαίο μισθό σας τους τελευταίους 6 μήνες. Με €493,09 ή περισσότερα παίρνετε €22,60 την ημέρα, €565,00 τον μήνα· με χαμηλότερες αποδοχές, €423,75 ή €282,50 τον μήνα. Κάθε προστατευόμενο μέλος της οικογένειας προσθέτει 10%. Ένας μήνας είναι 25 ημερήσια επιδόματα και προστίθενται τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα.
• Διάρκεια: 5 έως 12 μήνες, ανάλογα με τις ημέρες εργασίας: 125–149 ημέρες δίνουν 5 μήνες, 250 ημέρες ή περισσότερες δίνουν 12 μήνες.
• Επιστροφή στην εργασία: αν βρείτε δουλειά νωρίς, ένα επίδομα εργασίας καταβάλλει το 50% του επιδόματός σας για το υπόλοιπο της περιόδου.
• Πιλοτικό πρόγραμμα: από το 2025 δοκιμάζεται ένα νέο επίδομα σε τυχαία επιλεγμένη ομάδα αιτούντων. Συνδέεται με τις αποδοχές και τα χρόνια εργασίας σας, δίνει περισσότερη στήριξη τους πρώτους μήνες και μπορεί να διαρκέσει έως 24 μήνες. Μπορεί αργότερα να εφαρμοστεί σε όλους.

Μετά τη λήξη του επιδόματος

• Επίδομα μακροχρονίως ανέργων: €200 τον μήνα για Έλληνες και πολίτες της ΕΕ ηλικίας 20–66 ετών που έλαβαν το πλήρες επίδομα των 12 μηνών και είναι άνεργοι για 12 μήνες χωρίς διακοπή. Το οικογενειακό εισόδημα πρέπει να μην υπερβαίνει τα €10.000 τον χρόνο, συν €586,08 για κάθε παιδί κάτω των 18. Κάντε αίτηση εντός 2 μηνών από τη λήξη της τακτικής επιδότησης.
• Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, που καταβάλλεται μέσω του ΟΠΕΚΑ: συμπληρωματική ενίσχυση με εισοδηματικά κριτήρια για νοικοκυριά που ζουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα. Το εγγυημένο ποσό για έναν άνθρωπο που ζει μόνος είναι €216 τον μήνα: το όριο εισοδήματος 6 μηνών είναι €1.296 (2026). Είναι υψηλότερο για μεγαλύτερα νοικοκυριά, έως €5.832 για 6 μήνες, και υπάρχουν όρια περιουσίας.

Συνηθισμένες παγίδες για νεοφερμένους

• Η οικειοθελής παραίτηση σάς κοστίζει το επίδομα. Κρατήστε γραπτή απόδειξη ότι ο εργοδότης έληξε τη σύμβαση ή ότι αυτή έληξε.
• Η προθεσμία των 60 ημερών είναι αυστηρή. Εγγραφείτε στη ΔΥΠΑ μόλις λήξει η εργασία σας.
• Πρέπει να συνεχίζετε να δηλώνεστε στη ΔΥΠΑ και να αποδέχεστε κατάλληλες προσφορές εργασίας. Αν δεν το κάνετε, το επίδομα μπορεί να διακοπεί.

Επίσημη καθοδήγηση: ΔΥΠΑ: επιδόματα ανεργίας, Mitos: τακτική επιδότηση ανεργίας, Υπουργείο Εργασίας: πιλοτικό επίδομα, Mitos: ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα

Οικογενειακά επιδόματα στην Ελλάδα

Τα περισσότερα οικογενειακά επιδόματα στην Ελλάδα χρηματοδοτούνται από τη φορολογία και εξαρτώνται από εισοδηματικά κριτήρια. Καταβάλλονται από τον ΟΠΕΚΑ και κάνετε αίτηση ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr με τους κωδικούς TAXISnet. Η επιλεξιμότητα εξαρτάται από το ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα, δηλαδή το εισόδημα της οικογένειας προσαρμοσμένο στο μέγεθός της, και από το ιστορικό διαμονής σας. Η αμοιβή μητρότητας και γονικής άδειας καλύπτεται στις παροχές γονικής άδειας.

Επίδομα παιδιού

• Ποιοι: Έλληνες, πολίτες της ΕΕ, του ΕΟΧ και της Ελβετίας, ομογενείς, πρόσφυγες, ανιθαγενείς και άλλοι αλλοδαποί με έγκυρη άδεια διαμονής.
• Διαμονή: μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα τα τελευταία 5 χρόνια· 12 χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής για υπηκόους άλλων (εκτός ΕΕ) χωρών.
• Ποσά (2026), ανά μήνα, ανά ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα:
  • έως €6.000: €70 για καθένα από το 1ο και το 2ο παιδί, €140 για κάθε επιπλέον παιδί
  • €6.001–10.000: €42 για καθένα από το 1ο και το 2ο παιδί, €84 για κάθε επιπλέον παιδί
  • €10.001–15.000: €28 για καθένα από το 1ο και το 2ο παιδί, €56 για κάθε επιπλέον παιδί
• Παιδιά που προσμετρώνται: άγαμα παιδιά έως 18 ετών (19 αν φοιτούν ακόμη στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση), και φοιτητές ή παιδιά με αναπηρία 67% και άνω έως το έτος που γίνονται 24. Τα παιδιά σχολικής ηλικίας πρέπει να φοιτούν στο σχολείο.
• Πληρωμή: κάνετε αίτηση κάθε χρόνο με το έντυπο Α21. Το επίδομα είναι αφορολόγητο, ακατάσχετο και καταβάλλεται σε 6 δόσεις, κάθε δύο μήνες.

Επίδομα γέννησης

• Εφάπαξ επίδομα για κάθε παιδί που γεννιέται ζωντανό στην Ελλάδα. Το ποσό εξαρτάται από τον αριθμό των παιδιών της οικογένειας μετά τη γέννηση: €2.400 για 1 παιδί, €2.700 για 2, €3.000 για 3 και €3.500 για 4 ή περισσότερα (ΟΠΕΚΑ). Καταβάλλεται σε δύο ίσες δόσεις.
• Η μητέρα κάνει αίτηση εντός 3 μηνών από τη γέννηση, στο μαιευτήριο μαζί με τη δήλωση γέννησης, ή ηλεκτρονικά στο epidomagennisis.gr.
• Το ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα €40.000 τον χρόνο. Η μητέρα (ή το πρόσωπο που έχει την επιμέλεια) πρέπει να ζει νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα· από το 2024 οι υπήκοοι τρίτων χωρών χρειάζονται τα τελευταία 12 χρόνια τέτοιας διαμονής.

Φροντίδα παιδιών

• Το νηπιαγωγείο είναι υποχρεωτικό και δωρεάν από την ηλικία των 4. Οι γονείς εγγράφουν το παιδί τους ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr για την επόμενη σχολική χρονιά (ο γύρος για το 2026–27 έχει κλείσει).
• «Νταντάδες της Γειτονιάς»: επιδοτούμενο πρόγραμμα φροντίδας στο σπίτι για παιδιά ηλικίας 2 μηνών έως 2½ ετών. Απευθύνεται σε εργαζόμενους γονείς, σε άνεργες μητέρες εγγεγραμμένες στη ΔΥΠΑ, σε μητέρες που είναι φοιτήτριες και σε πατέρες με αποκλειστική επιμέλεια, εντός εισοδηματικών ορίων (ntantades.gov.gr).
• Οι βρεφικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί φροντίζουν παιδιά από 2 μηνών έως 4 ετών· η φοίτηση είναι προαιρετική και δεν υπάρχει νόμιμο δικαίωμα σε θέση. Ρωτήστε τον δήμο σας για δημόσιες θέσεις.

Συνηθισμένες παγίδες για νεοφερμένους

• Λόγω του κανόνα των 12 ετών, πολλοί υπήκοοι τρίτων χωρών δεν μπορούν να πάρουν επίδομα παιδιού για χρόνια. Η πολιτογράφηση το άρει.
• Το επίδομα παιδιού βασίζεται στην τελευταία φορολογική σας δήλωση. Υποβάλλετε τη δήλωσή σας εγκαίρως κάθε χρόνο, ακόμη και αν το εισόδημά σας είναι χαμηλό.
• Η προθεσμία των 3 μηνών για το επίδομα γέννησης είναι αυστηρή και οι εκπρόθεσμες αιτήσεις απορρίπτονται.
• Αν ένα παιδί απουσιάζει πολύ από το σχολείο χωρίς βάσιμο λόγο, το επίδομα μπορεί να διακοπεί.

Επίσημη καθοδήγηση: ΟΠΕΚΑ: επίδομα παιδιού, ΟΠΕΚΑ: επίδομα γέννησης, Mitos: επίδομα παιδιού, Mitos: Νταντάδες της Γειτονιάς, Εγγραφή σε νηπιαγωγείο (gov.gr)

Φόροι στην Ελλάδα

Ο φόρος εισοδήματος στην Ελλάδα εισπράττεται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Χρησιμοποιεί προοδευτική κλίμακα για μισθούς, συντάξεις, αγροτικό και επιχειρηματικό εισόδημα. Για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους, ο εργοδότης ή το ταμείο συντάξεων παρακρατεί φόρο κάθε μήνα. Στη συνέχεια όλοι υποβάλλουν ετήσια δήλωση και ο τελικός φόρος διακανονίζεται με αυτήν. Για να χρησιμοποιήσετε το φορολογικό σύστημα χρειάζεστε αριθμό φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ) και κωδικούς TAXISnet, που παίρνετε μέσω του myAADE.

Φορολογικοί συντελεστές εισοδήματος (από το φορολογικό έτος 2026)

Μια φορολογική μεταρρύθμιση μείωσε τους συντελεστές από το φορολογικό έτος 2026· οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι πληρώνουν λιγότερο από τη μισθοδοσία του Ιανουαρίου 2026. Οι συντελεστές για φορολογούμενο χωρίς παιδιά είναι:

• έως €10.000: 9% (αμετάβλητος)
• €10.000–20.000: 20%
• €20.000–30.000: 26%
• €30.000–40.000: 34%
• €40.000–60.000: 39% (νέα κλίμακα)
• πάνω από €60.000: 44%

Σε ορισμένες περιπτώσεις ισχύουν χαμηλότεροι συντελεστές:

• Παιδιά: στην κλίμακα €10.000–20.000 ο συντελεστής πέφτει στο 18% με ένα εξαρτώμενο παιδί, στο 16% με δύο και στο 9% με τρία. Με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, το εισόδημα έως €20.000 φορολογείται με 0%. Στην κλίμακα €20.000–30.000 ο συντελεστής μειώνεται κατά 2 μονάδες ανά παιδί (24%, 22%, 20% και ούτω καθεξής).
• Νέοι: έως την ηλικία των 25, το εισόδημα έως €20.000 φορολογείται με 0%· από 26 έως 30, η κλίμακα €10.000–20.000 φορολογείται με 9%.
• Εισόδημα από ενοίκια έχει τη δική του κλίμακα: 15% έως €12.000, 25% από €12.000 έως €24.000 (νέο από το 2026) και 35% πάνω από αυτό.

Φορολογική κατοικία και υποβολή δήλωσης

• Η φορολογική κατοικία βασίζεται στο πού ζείτε, όπως η μόνιμη κατοικία σας και το κέντρο της ζωής σας, και όχι στην υπηκοότητά σας. Αν μετακομίσετε στο εξωτερικό, πρέπει να ζητήσετε από τη ΔΟΥ σας να αλλάξει τη φορολογική σας κατοικία (έντυπο Α110). Αποδεικνύετε τη μετακίνησή σας με έγγραφα, για παράδειγμα ότι περάσατε τουλάχιστον 183 ημέρες στη νέα χώρα.
• Ετήσια δήλωση (Ε1): υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο myAADE από 15 Μαρτίου έως 15 Ιουλίου του επόμενου έτους. Για το φορολογικό έτος 2025 η προθεσμία παρατάθηκε έως τις 24 Ιουλίου 2026. Πρέπει να δηλώσετε όλο σας το εισόδημα, από την Ελλάδα και από το εξωτερικό.
• Ακίνητα: αν έχετε ακίνητο στην Ελλάδα την 1η Ιανουαρίου, πρέπει να το δηλώσετε στη δήλωση περιουσιακής κατάστασης (Ε9), που υποβάλλεται ηλεκτρονικά. Στη συνέχεια πληρώνετε τον ετήσιο φόρο ακινήτων ΕΝΦΙΑ. Ο ΕΝΦΙΑ για κύρια κατοικία σε χωριό έως 1.500 κατοίκων (εκτός Αττικής) μειώνεται κατά 50% το 2026 και καταργείται από το 2027.

Συνηθισμένες παγίδες για νεοφερμένους

• Υποβάλλετε δήλωση κάθε χρόνο, ακόμη και με χαμηλό εισόδημα ή χωρίς εισόδημα. Πολλά επιδόματα, όπως το επίδομα παιδιού και το επίδομα στέγασης, υπολογίζονται από την τελευταία σας δήλωση.
• Το εισόδημα από το εξωτερικό και οι τόκοι ξένων τραπεζών πρέπει να δηλώνονται. Η Ελλάδα έχει φορολογικές συμβάσεις με πολλές χώρες για την αποφυγή διπλής φορολογίας, γι' αυτό κρατήστε τις ξένες φορολογικές βεβαιώσεις σας.
• Οι μειωμένοι συντελεστές για τα παιδιά εξαρτώνται από τα εξαρτώμενα παιδιά που δηλώνονται στη δήλωσή σας, γι' αυτό καταχωρίστε τα σωστά.
• Αν φύγετε από την Ελλάδα, ζητήστε αλλαγή της φορολογικής κατοικίας σας με το έντυπο Α110 και τα απαιτούμενα αποδεικτικά. Αιτήσεις που υποβάλλονται έως τις 31 Δεκεμβρίου του έτους μετά την αναχώρησή σας γίνονται δεκτές χωρίς κυρώσεις.

Επίσημη καθοδήγηση: Υπουργείο Οικονομικών: φορολογική μεταρρύθμιση 2026, Mitos: δήλωση φορολογίας εισοδήματος, Mitos: αλλαγή φορολογικής κατοικίας, ΑΑΔΕ

Στέγαση στην Ελλάδα

Οι περισσότεροι νεοφερμένοι στην Ελλάδα νοικιάζουν από ιδιώτες ιδιοκτήτες. Τα μισθωτήρια καταχωρίζονται ηλεκτρονικά στη φορολογική αρχή ΑΑΔΕ. Η καταχώριση αυτή έχει σημασία, επειδή η στεγαστική στήριξη του κράτους (το επίδομα στέγασης, η ετήσια επιστροφή ενοικίου και η φοιτητική στεγαστική βοήθεια) ελέγχεται με βάση το καταχωρισμένο μισθωτήριο.

Ενοικίαση κατοικίας

• Το ηλεκτρονικό μισθωτήριο: ο ιδιοκτήτης δηλώνει το μισθωτήριο στην ΑΑΔΕ (Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης) ηλεκτρονικά έως το τέλος του επόμενου μήνα από την έναρξη ή την αλλαγή του μισθωτηρίου. Εσείς, ως ενοικιαστής, αποδέχεστε στη συνέχεια τη δήλωση στον λογαριασμό σας TAXISnet. Πρέπει επίσης να καταγράφεται το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης (ΠΕΑ) όταν το ακίνητο χρειάζεται τέτοιο.
• Όροι της σύμβασης: το ενοίκιο, η διάρκεια, η εγγύηση και το ποιος πληρώνει τα κοινόχρηστα συμφωνούνται στη γραπτή σύμβαση. Ζητήστε αποδείξεις ή πληρώνετε με τραπεζική μεταφορά και κρατήστε καταγραφή της κατάστασης του διαμερίσματος όταν μπαίνετε.
• Επιστροφή ενοικίου: τον Νοέμβριο του 2025 περίπου 887.000 ενοικιαστές έλαβαν πίσω από το κράτος ένα ενοίκιο (€199,5 εκατομμύρια συνολικά). Η επιστροφή βασίζεται στο δηλωμένο ενοίκιο, γι' αυτό βεβαιωθείτε ότι το μισθωτήριό σας έχει καταχωριστεί και γίνει αποδεκτό.

Επίδομα στέγασης

Καταβάλλεται μηνιαίως από τον ΟΠΕΚΑ σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος που νοικιάζουν την κύρια κατοικία τους, με καταχωρισμένο ηλεκτρονικό μισθωτήριο (2026):

• Ποσό: €70 τον μήνα για τον αιτούντα συν €35 για κάθε άλλο μέλος του νοικοκυριού, έως €210 τον μήνα. Οι μονογονεϊκές οικογένειες παίρνουν €70 επιπλέον για το πρώτο παιδί.
• Εισοδηματικό όριο: €7.000 τον χρόνο για έναν άνθρωπο που ζει μόνος, συν €3.500 για κάθε άλλο μέλος, έως €21.000.
• Περιουσιακά στοιχεία: ακίνητη περιουσία έως €120.000 φορολογητέας αξίας για έναν άνθρωπο που ζει μόνος (περισσότερο για μεγαλύτερα νοικοκυριά)· αποταμιεύσεις έως €7.000, συν €3.500 ανά επιπλέον μέλος.
• Διαμονή: τουλάχιστον 5 χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής. Οι υπήκοοι τρίτων χωρών (εκτός των ομογενών και των πολιτών της ΕΕ) χρειάζονται 12 χρόνια.
• Κάντε αίτηση ηλεκτρονικά μόνοι σας ή μέσω του δήμου σας ή του Κέντρου Κοινότητάς του.

Φοιτητές και νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος

• Φοιτητικό στεγαστικό επίδομα: €1.500 τον χρόνο για φοιτητές πανεπιστημίου που νοικιάζουν κατοικία σε άλλη πόλη για να σπουδάσουν. Το οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα €30.000, συν €3.000 για κάθε εξαρτώμενο παιδί μετά το πρώτο. Οι φοιτητές πρέπει να είναι Έλληνες ή πολίτες της ΕΕ και να έχουν περάσει τα μισά μαθήματα του προηγούμενου έτους. Οι αιτήσεις γίνονται από 1 έως 30 Ιουνίου.
• Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα: νοικοκυριά με πολύ χαμηλό εισόδημα μπορούν επίσης να πάρουν το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (βλ. ανεργία). Το Κέντρο Κοινότητας του δήμου σας μπορεί να σας συμβουλεύσει για άλλη τοπική βοήθεια.

Συνηθισμένες παγίδες για νεοφερμένους

• Αν ο ιδιοκτήτης δεν δηλώσει το μισθωτήριο ή δεν το αποδεχτείτε ηλεκτρονικά, δεν μπορείτε να πάρετε το επίδομα στέγασης ή την επιστροφή ενοικίου.
• Το ενοίκιο που πληρώνεται σε μετρητά χωρίς καταχωρισμένο μισθωτήριο δεν σας αφήνει καμία απόδειξη μίσθωσης σε περίπτωση διαφοράς.
• Το επίδομα στέγασης χρησιμοποιεί το εισόδημα της τελευταίας φορολογικής σας δήλωσης, γι' αυτό υποβάλλετε δήλωση ακόμη και με χαμηλό εισόδημα.
• Ελέγξτε ότι το ηλεκτρονικό μισθωτήριο δείχνει το σωστό ενοίκιο και τις σωστές ημερομηνίες· οι διορθώσεις απαιτούν τροποποιητική δήλωση από τον ιδιοκτήτη.

Επίσημη καθοδήγηση: ΟΠΕΚΑ: επίδομα στέγασης, Mitos: επίδομα στέγασης, Mitos: δήλωση μισθωτηρίου, Mitos: φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, Υπουργείο Οικονομικών: επιστροφή ενοικίου

Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Η εκπαίδευση στην Ελλάδα διοικείται κεντρικά από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Το Σύνταγμα (άρθ. 16) ορίζει ότι η εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα των κρατικών ιδρυμάτων είναι δωρεάν και ότι η υποχρεωτική φοίτηση διαρκεί τουλάχιστον εννέα χρόνια. Σήμερα η υποχρεωτική εκπαίδευση διαρκεί 11 χρόνια, από το νηπιαγωγείο έως το τέλος του γυμνασίου. Τα παιδιά χωρίς ελληνική ιθαγένεια φοιτούν επίσης σε δημόσια σχολεία.

Υποχρεωτική φοίτηση

• Νηπιαγωγείο: υποχρεωτικό για δύο χρόνια, από την ηλικία των 4. Πριν από αυτό, οι παιδικοί και βρεφικοί σταθμοί για παιδιά από 2 μηνών έως 4 ετών είναι προαιρετικοί.
• Δημοτικό: έξι χρόνια, για ηλικίες 6–12. Ένα παιδί ξεκινά το έτος που γίνεται 6 έως τις 31 Δεκεμβρίου, στο σχολείο της διεύθυνσής σας.
• Γυμνάσιο: τρία χρόνια, ηλικίες 12–15, το τελευταίο υποχρεωτικό στάδιο.
• Λύκειο: γενικό (ΓΕΛ) ή επαγγελματικό (ΕΠΑΛ), τρία χρόνια από την ηλικία των 15. Δεν είναι υποχρεωτικό.

Τα δημόσια σχολεία είναι δωρεάν και η εγγραφή δεν κοστίζει τίποτα. Εγγράφετε το παιδί ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr με κωδικούς TAXISnet ή στο σχολείο. Χρειάζεστε απόδειξη διεύθυνσης, το βιβλιάριο υγείας του παιδιού (ΑΔΥΜ) και το βιβλιάριο εμβολιασμών. Οι αλλοδαποί μαθητές μπορούν να εγγραφούν οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Τα παιδιά που έρχονται από σχολεία του εξωτερικού μπαίνουν στην τάξη που ταιριάζει με τη φοίτηση και την ηλικία τους.

Ανώτατη εκπαίδευση

• Τα δημόσια πανεπιστήμια είναι δωρεάν για τους φοιτητές πρώτου πτυχίου (προπτυχιακούς). Ορισμένα μεταπτυχιακά προγράμματα χρεώνουν δίδακτρα, που καθορίζονται από κάθε πανεπιστήμιο. Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο χρεώνει επίσης δίδακτρα.
• Η είσοδος στα δημόσια πανεπιστήμια γίνεται κυρίως μέσω των Πανελλαδικών εξετάσεων στο τέλος του γενικού Λυκείου.
• Τα μη κρατικά πανεπιστήμια, που λειτουργούν ως μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, επιτρέπονται πλέον από τον νόμο. Καθορίζουν μόνα τους τα δίδακτρά τους.

Φοιτητική στήριξη

• Δωρεάν συγγράμματα: οι προπτυχιακοί φοιτητές επιλέγουν τα συγγράμματά τους κάθε εξάμηνο στο σύστημα Εύδοξος (ΕΥΔΟΞΟΣ) και τα παίρνουν δωρεάν.
• Δωρεάν σίτιση: οι φοιτητές πανεπιστημίου παίρνουν δωρεάν σίτιση αν το οικογενειακό εισόδημα είναι έως €45.000 τον χρόνο (με ένα παιδί· περισσότερο για μεγαλύτερες οικογένειες), ή το δικό τους εισόδημα έως €25.000 για άγαμους φοιτητές άνω των 25.
• Φοιτητικό στεγαστικό επίδομα: €1.500 τον χρόνο για φοιτητές που νοικιάζουν σε άλλη πόλη, εντός εισοδηματικών ορίων. Προορίζεται μόνο για Έλληνες ή πολίτες της ΕΕ και η αίτηση γίνεται από 1 έως 30 Ιουνίου.

Συνηθισμένες παγίδες για νεοφερμένους

• Το νηπιαγωγείο από την ηλικία των 4 είναι υποχρεωτικό, όχι προαιρετικό. Το επίδομα παιδιού μπορεί να διακοπεί αν ένα παιδί σχολικής ηλικίας δεν είναι εγγεγραμμένο ή απουσιάζει πολύ από το σχολείο.
• Φέρτε επικυρωμένους, μεταφρασμένους σχολικούς ελέγχους από το εξωτερικό· βοηθούν το σχολείο να τοποθετήσει σωστά το παιδί σας.
• Η ελληνική είναι η γλώσσα διδασκαλίας. Ρωτήστε το σχολείο ποια υποστήριξη ελληνικής γλώσσας προσφέρει· υπάρχουν επίσης διαπολιτισμικά δημοτικά σχολεία.
• Το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα είναι κλειστό για υπηκόους τρίτων χωρών μέχρι να γίνουν Έλληνες ή πολίτες της ΕΕ.

Επίσημη καθοδήγηση: Eurydice: επισκόπηση Ελλάδας, Eurydice: χρηματοδότηση ανώτατης εκπαίδευσης, Mitos: εγγραφή στο δημοτικό σχολείο, Mitos: δωρεάν σίτιση φοιτητών, Υπουργείο Παιδείας

Άδεια μητρότητας, πατρότητας και γονική άδεια στην Ελλάδα

Οι άδειες γύρω από μια γέννηση στην Ελλάδα καταβάλλονται σε στρώματα. Ο e-ΕΦΚΑ πληρώνει το επίδομα μητρότητας για τις εβδομάδες γύρω από τη γέννηση. Η υπηρεσία απασχόλησης ΔΥΠΑ πληρώνει μια ειδική άδεια μητρότητας, μια συμπληρωματική παροχή μέχρι τις πλήρεις αποδοχές και το αμειβόμενο τμήμα της γονικής άδειας. Οι περισσότερες παροχές απευθύνονται σε μισθωτούς με αρκετές ασφαλισμένες ημέρες και αρκετές συνδέονται με τον κατώτατο μισθό (€920 τον μήνα από την 1η Απριλίου 2026).

Άδεια και επίδομα μητρότητας

• Επίδομα μητρότητας: 119 ημέρες συνολικά, 56 ημέρες πριν και 63 ημέρες μετά τη γέννηση. Καταβάλλεται από τον e-ΕΦΚΑ σε ασφαλισμένες μισθωτούς που διακόπτουν την εργασία.
• Προϋπόθεση: τουλάχιστον 200 ημέρες ασφάλισης τα 2 χρόνια πριν από τη γέννηση. Οι μητέρες που δεν είναι Ελληνίδες (πολίτες της ΕΕ και υπήκοοι τρίτων χωρών) πρέπει να ζουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα.
• Αίτηση ηλεκτρονικά στον e-ΕΦΚΑ εντός 8 μηνών από τη γέννηση.
• Συμπληρωματική παροχή μητρότητας: η ΔΥΠΑ πληρώνει μια εφάπαξ συμπληρωματική παροχή. Καλύπτει τη διαφορά μεταξύ του επιδόματος του e-ΕΦΚΑ και των αποδοχών που θα είχατε κερδίσει. Χρειάζεστε τουλάχιστον 10 ημέρες πραγματικής εργασίας στον εργοδότη σας πριν από την άδεια και κάνετε αίτηση εντός 3 μηνών από τη λήψη του επιδόματος του e-ΕΦΚΑ.

Ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας

• Μετά την άδεια μητρότητας, οι εργαζόμενες μητέρες μπορούν να πάρουν ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας έως 9 μηνών.
• Η ΔΥΠΑ καταβάλλει μηνιαίο επίδομα ίσο με τον κατώτατο μισθό, με μερίδιο των δώρων. Είναι το μισό αυτού του ποσού αν εργαστήκατε με μερική απασχόληση έως 4 ώρες την ημέρα ή 13 ημέρες τον μήνα κατά μέσο όρο. Παραμένετε ασφαλισμένη για σύνταξη και υγεία όσο διαρκεί η άδεια.
• Πρέπει να εξακολουθείτε να εργάζεστε και κάνετε αίτηση στη ΔΥΠΑ εντός 60 ημερών από την έναρξη της άδειας.
• Η μητέρα μπορεί να μεταβιβάσει έως 7 μήνες αυτής της άδειας και του επιδόματος στον πατέρα, αν είναι μισθωτός. Το επίσημο μητρώο σημειώνει ότι αυτοί οι κανόνες αναθεωρούνται, γι' αυτό ελέγξτε τη ΔΥΠΑ πριν προγραμματίσετε.

Άδεια πατρότητας και γονική άδεια

• Άδεια πατρότητας: οι εργαζόμενοι πατέρες έχουν 14 εργάσιμες ημέρες αμειβόμενης άδειας πατρότητας κατά τη γέννηση (ν. 4808/2021).
• Γονική άδεια: κάθε εργαζόμενος γονέας μπορεί να πάρει έως 4 μήνες μέχρι το παιδί να γίνει 8 ετών. Χρειάζεστε 1 έτος στον ίδιο εργοδότη. Ο εργοδότης σας καταχωρεί την άδεια στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ (έντυπο Ε.14).
• Επίδομα γονικής άδειας: η ΔΥΠΑ πληρώνει τους πρώτους 2 μήνες στο επίπεδο του κατώτατου μισθού, συν μερίδιο των δώρων, μετά από κάθε μήνα άδειας.
• Μείωση εισφορών: οι γυναίκες που αποκτούν παιδί πληρώνουν 50% λιγότερο από την εισφορά κοινωνικής ασφάλισης του εργαζομένου για ένα έτος.

Συνηθισμένες παγίδες για νεοφερμένους

• Η προϋπόθεση των 200 ημερών ασφάλισης προσμετρά μόνο τη δηλωμένη εργασία. Η αδήλωτη ή εν μέρει δηλωμένη εργασία μπορεί να σας αφήσει χωρίς αποδοχές μητρότητας.
• Οι προθεσμίες διαφέρουν ανά επίδομα: 8 μήνες για το επίδομα του e-ΕΦΚΑ, 60 ημέρες για την ειδική άδεια, 3 μήνες για τη συμπληρωματική παροχή. Κρατήστε ημερολόγιο.
• Οι αυτοαπασχολούμενοι και το προσωπικό του δημοσίου έχουν διαφορετικούς κανόνες. Ρωτήστε τον ασφαλιστικό σας φορέα ή το τμήμα ανθρώπινου δυναμικού του εργοδότη σας.

Επίσημη καθοδήγηση: Mitos: επίδομα μητρότητας, Mitos: ειδική προστασία μητρότητας, Mitos: επίδομα γονικής άδειας, Mitos: άδεια πατρότητας, Υπουργείο Εργασίας: κατώτατος μισθός, e-ΕΦΚΑ